Wojtek Smarzowski i gwiazdy polskiego kina w spocie o przewlekłym kaszlu

W filmie jeden pozornie nieistotny dźwięk zaczyna przerywać pracę ekipy filmowej. Kaszel zakłóca kolejne ujęcia i staje się elementem, którego nie można już ignorować. W ten sposób twórcy kampanii „Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia” zwracają uwagę na problem przewlekłego kaszlu i chorób, które mogą prowadzić do nieodwracalnego włóknienia płuc.

Przewlekły kaszel może być jednym z objawów chorób śródmiąższowych płuc (ILD). To grupa ponad 200 schorzeń, z których część może prowadzić do włóknienia tkanki płucnej. Jedną z nich jest idiopatyczne włóknienie płuc (IPF).

Objawy takich chorób mogą przez długi czas pozostawać niezauważone lub być przypisywane infekcji, alergii, paleniu papierosów czy naturalnemu starzeniu się organizmu. Oprócz kaszlu mogą pojawić się m.in. duszność, zmęczenie oraz gorsza tolerancja wysiłku.

Szacuje się, że w Polsce z chorobami śródmiąższowymi płuc żyje blisko 27 tys. osób. Jednocześnie wiedza na temat tych chorób pozostaje niewielka. W badaniu przeprowadzonym w kwietniu 2026 roku jedynie 25 proc. respondentów deklarowało, że słyszało o chorobach śródmiąższowych płuc, a prawie 80 proc. nie znało pojęcia idiopatycznego włóknienia płuc.

Specjaliści zwracają uwagę, że kaszel utrzymujący się ponad osiem tygodni wymaga diagnostyki. W przypadku chorób śródmiąższowych czas ma kluczowe znaczenie, ponieważ wcześniejsze rozpoznanie daje większą szansę na rozpoczęcie leczenia, które może spowolnić postęp choroby.

Z najnowszego badania opinii społecznej „Portret kaszlącego Polaka” wynika, że 85 proc. Polaków uważa, iż długo utrzymującego się kaszlu nie powinno się lekceważyć. Jednocześnie prawie 73 proc. w pierwszej kolejności próbuje domowych sposobów, a 57 proc. deklaruje, że do lekarza zgłosiłoby się dopiero wtedy, gdy kaszel zacząłby znacząco utrudniać codzienne życie.

Co więcej, tylko 30 proc. badanych wskazuje choroby śródmiąższowe płuc jako możliwą przyczynę przewlekłego kaszlu. To pokazuje, że sama świadomość, iż kaszlu nie należy ignorować, nie zawsze przekłada się na szybką konsultację z lekarzem.

- Przewlekły kaszel jest przez wielu Polaków bagatelizowany i „oswajany”. Często uznawany jako normalny objaw palenia tytoniu, czyli tzw. kaszel palacza, usypia czujność osoby palącej zamiast być sygnałem alarmowym. W praktyce pulmonologicznej nadal obserwujemy pacjentów, którzy trafiają do nas zbyt późno, kiedy proces włóknienia płuc jest już mocno zaawansowany. Tymczasem wczesna diagnostyka daje szansę na wdrożenie leczenia spowalniającego rozwój choroby i poprawiającego jakość życia - mówi dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska, konsultant krajowa w dziedzinie chorób płuc i przewodnicząca Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca.

W diagnostyce mogą być wykorzystywane m.in. badanie lekarskie, RTG klatki piersiowej oraz ocena czynności płuc.

- Zrobiłem ten spot na zdrowie dla wszystkich. Dlatego zobaczcie, a potem, jak potrzeba, idźcie się badać! - mówi Wojtek Smarzowski, reżyser i autor scenariusza spotu.

W produkcji wystąpili także Katarzyna Herman, Eryk Lubos, Mirosław Kropielnicki, Piotr Witkowski, Natalia Stachyra oraz Mikołaj Matczak.

- Ten spot przypomniał mi, jak często racjonalizujemy różne objawy: zmęczenie, zadyszkę, kaszel. A to ważne sygnały wysyłane przez nasze ciało – zwłaszcza w wieku późnej dorosłości. Dlatego tak ważne jest, żeby nie odkładać zdrowia na później i pójść do lekarza po diagnozę - podkreśla Mirosław Kropielnicki.

Kampania „Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia” jest prowadzona od 2016 roku. Jej tegoroczna odsłona koncentruje się na znaczeniu wczesnej diagnostyki chorób włóknieniowych płuc. Wrzesień jest miesiącem świadomości tych chorób.

Spot będzie emitowany m.in. podczas 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz w Gdyńskim Centrum Filmowym.

Wojtek Smarzowski pochodzi z Jedlicza, gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej i liceum. W młodości trenował piłkę nożną w klubie Nafta Jedlicze. Interesował się też fotografią.