Wspólne ćwiczenia strażaków z Polski i Słowacji. Podsumowano transgraniczny projekt

Kolejne transgraniczne ćwiczenia strażackie zorganizowano w ramach projektu INTERREG Polska-Słowacja pod nazwą „Współpraca transgraniczna gmin należących do związku gmin dorzecza rzeki Wisłoka oraz Preszowskiego Kraju Samorządowego w zakresie zwiększania odporności na klęski żywiołowe wynikające ze zmian klimatycznych poprzez wzmocnienie współpracy służb ratowniczych w obszarze zarządzania kryzysowego”. Przedsięwzięcie po raz kolejny pokazało, jak istotne znaczenie ma praktyczne przygotowanie służb do działań w wymagających warunkach terenowych oraz ścisła współpraca po obu stronach granicy.

Manewry w trudnym, górzystym terenie

Międzynarodowe manewry taktyczne pod nazwą „Zaopatrzenie wodne na duże odległości – gaszenie frontowe” odbyły się na terenie miejscowości Mikulášová na Słowacji, w leśnym rejonie „Doliny”. To właśnie tam strażacy zmierzyli się ze scenariuszem wymagającym sprawnej organizacji zaopatrzenia wodnego na znaczne odległości, w dodatku w terenie o górzystym ukształtowaniu. Tego typu warunki stanowią jedno z najtrudniejszych wyzwań podczas działań gaśniczych, zwłaszcza w przypadku pożarów obejmujących trudno dostępne obszary leśne.

Założenia i przebieg ćwiczeń

Głównym celem ćwiczeń było zbudowanie szeregowego systemu zasilania wodnego z wykorzystaniem motopomp oraz przenośnych zbiorników wodnych. Strażacy rozwijali podwójną linię wężową typu „B”, której maksymalna długość wyniosła aż 699 metrów. Dodatkowym utrudnieniem była różnica wysokości sięgająca 60 metrów przewyższenia terenu, co wymagało nie tylko odpowiedniego rozplanowania działań, ale również precyzyjnej koordynacji pracy poszczególnych zastępów.

Woda do działań gaśniczych pobierana była z lokalnego potoku Ondava. Następnie tłoczono ją przez kolejne stanowiska motopomp, aby utrzymać ciągłość zasilania i zapewnić skuteczne podanie prądów gaśniczych w natarciu na symulowany front pożaru. Taki model działania pozwalał przećwiczyć procedury niezbędne podczas realnych akcji, w których szybkie i stabilne dostarczenie wody decyduje o skuteczności całej operacji.

Współpraca ponad granicami

Organizatorzy podkreślają, że udział w tego rodzaju przedsięwzięciach to nie tylko doskonalenie umiejętności operacyjnych. Równie ważna pozostaje wymiana doświadczeń oraz budowanie trwałej współpracy międzynarodowej w zakresie reagowania na zagrożenia związane ze zmianami klimatu. W praktyce oznacza to lepsze przygotowanie służb ratowniczych do działań podczas klęsk żywiołowych i pożarów terenów trudno dostępnych, których skala i częstotliwość mogą rosnąć wraz ze zmieniającymi się warunkami atmosferycznymi.

Transgraniczny charakter ćwiczeń ma szczególne znaczenie w regionach przygranicznych, gdzie skuteczne reagowanie kryzysowe często wymaga szybkiej wymiany informacji, wspólnych standardów działania i wzajemnego wsparcia służb z sąsiadujących krajów. Tego typu manewry stanowią więc nie tylko test sprzętu i umiejętności ratowników, ale również sprawdzian organizacyjny dla całego systemu współpracy.

Jednostki uczestniczące w manewrach

W ćwiczeniach udział wzięły jednostki z terenu Polski, głównie z powiatu jasielskiego. Wśród nich znalazły się: OSP KSRG Niepla, OSP KSRG Kołaczyce, OSP KSRG Kłodawa, OSP KSRG Nowy Glinik, OSP KSRG Krempna, OSP KSRG Osiek Jasielski, OSP Jasło-Niegłowice, OSP KSRG Sękowa z powiatu gorlickiego oraz OSP KSRG Kobylany z powiatu krośnieńskiego. W manewrach uczestniczyły również jednostki z terenu Słowacji, co nadało ćwiczeniom pełny wymiar międzynarodowy.

Ćwiczenia w Mikulášovej potwierdziły, że skuteczne działania ratowniczo-gaśnicze w trudnym terenie wymagają nie tylko odpowiedniego sprzętu, ale przede wszystkim dobrej organizacji, współdziałania i praktycznego przygotowania. W obliczu rosnących zagrożeń związanych ze zmianami klimatu takie wspólne manewry stają się ważnym elementem budowania bezpieczeństwa po obu stronach granicy.

Zakończenie projektu

Zakończono realizację transgranicznego projektu ukierunkowanego na adaptację pogranicza polsko-słowackiego do zmian klimatu. Współpraca Związku Gmin Dorzecza Wisłoki z Preszowskim Krajem Samorządowym zaowocowała zmodernizowaniem narzędzi ratowniczo - gaśniczych oraz podniesieniem kwalifikacji personelu odpowiedzialnego za bezpieczeństwo w regionie.

Finansowanie i partnerstwo

To ambitne przedsięwzięcie połączyło aż 16 partnerów: Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle, 
9 polskich gmin, 5 słowackich oraz Słowacki Czerwony Krzyż, oddział Svidnik. Całkowita wartość zrealizowanych działań wyniosła 1,3 miliona euro, z czego aż 1,1 miliona euro stanowiło dofinansowanie z Unii Europejskiej w ramach programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027.

Sprzęt, który ratuje życie

W obliczu nieprzewidywalnych kaprysów natury, granice przestały mieć znaczenie. Kluczowym efektem projektu było dostarczenie realnego wsparcia służbom ratowniczym, które codziennie stoją na pierwszej linii ognia.

• Polscy strażacy dysponują już m.in. nowoczesnymi samochodami rozpoznawczo – operacyjnymi, dronami, quadami, pompami oraz agregatami prądotwórczymi.
• Partnerzy ze Słowacji zostali wyposażeni m.in. w mobilne bazy ratunkowe, namioty pneumatyczne oraz specjalistyczne pojazdy medyczne.

Ten zaawansowany technologicznie sprzęt nie tylko zwiększa skuteczność akcji, ale przede wszystkim podnosi bezpieczeństwo samych ratowników podczas pracy w ekstremalnych warunkach.

Potencjał ludzki i wspólne procedury

Nowoczesna technika to jednak tylko połowa sukcesu. Równie istotne było przygotowanie kadr. Podczas cyklu manewrów w Zborovie, Nižnej Poliance i Ujeździe, ratownicy w praktyce przetestowali nowy sprzęt i wypracowali wspólne standardy działania. Ponad 140 osób podniosło swoje kwalifikacje, zdobywając certyfikaty z zakresu Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy.

Edukacja i przyszłość regionu

Projekt zasiał ziarno bezpieczeństwa także wśród najmłodszych. Poprzez quizy ekologiczne, konkursy plastyczne oraz zawody Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, udało się przeszkolić i zainspirować przyszłe pokolenia ratowników. To inwestycja, która zapewni ciągłość i profesjonalizm służb w nadchodzących latach.

Najważniejszym i najtrwalszym rezultatem projektu pozostaje wspólny Plan Działań. To dokument, który stanowi gotową mapę drogową na wypadek sytuacji kryzysowych, gwarantując mieszkańcom obu stron granicy najwyższy poziom ochrony.

„Mądrość mierzy się życiem. Jesteśmy gotowi. Razem” – to hasło, które z teorii stało się rzeczywistością.