Po okresie ostrożności w zaciąganiu nowych zobowiązań gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa ponownie zwiększają zadłużenie. Dane Narodowego Banku Polskiego za wrzesień 2026 roku pokazują wzrost zarówno kredytów konsumpcyjnych i mieszkaniowych, jak i finansowania firmowych inwestycji. Nie we wszystkich segmentach rynku zainteresowanie kredytami zmienia się jednak w ten sam sposób.
Zadłużenie gospodarstw domowych przekroczyło 882 mld zł
Na koniec września zobowiązania gospodarstw domowych wobec banków i innych instytucji monetarnych, w tym SKOK-ów, wynosiły 882,3 mld zł. To niemal 62 mld zł więcej niż rok wcześniej, czyli wzrost o 7,5 proc. Jak wynika z analizy Money.pl, tak wysokiej rocznej dynamiki tego zadłużenia nie notowano od połowy 2015 roku.
Najszybciej przybywało zobowiązań związanych z kredytami konsumpcyjnymi. Ich wartość była o 10,1 proc. wyższa niż przed rokiem, co oznacza tempo niewidziane od początku 2010 roku. Więcej osób finansuje w ten sposób większe zakupy, a część klientów do pożyczania zachęca niższy koszt finansowania niż jeszcze kilkanaście miesięcy wcześniej.
Wzrosło również zadłużenie mieszkaniowe. Na koniec września jego wartość była o 7,2 proc. wyższa niż rok wcześniej. Dane o nowych umowach pokazują przy tym, że banki i SKOK-i udzielały zarówno większej liczby kredytów, jak i finansowania o wyższej łącznej wartości.
Więcej kredytów mieszkaniowych i wyższe wnioskowane kwoty
Według Biura Informacji Kredytowej we wrześniu liczba udzielonych kredytów mieszkaniowych wzrosła o 20,6 proc. rok do roku, a ich łączna wartość zwiększyła się o 30,6 proc. Warunki finansowania zakupu nieruchomości poprawiły obniżki stóp procentowych z poprzednich miesięcy.
Październikowe dane BIK wskazują natomiast, że wartość zapytań o kredyty mieszkaniowe była o 14,9 proc. wyższa niż rok wcześniej. Liczba osób wnioskujących o takie finansowanie zwiększyła się w tym czasie znacznie słabiej — o 2,5 proc.
Wzrost wartości zapytań nie wynika więc wyłącznie z większej liczby zainteresowanych. Znaczenie mają także kwoty, o które ubiegają się klienci. Przeciętny wnioskowany kredyt mieszkaniowy wynosił w październiku 524,5 tys. zł, o 7,2 proc. więcej niż przed rokiem.
Przedsiębiorstwa pożyczają przede wszystkim na inwestycje
Na koniec września zadłużenie przedsiębiorstw niefinansowych wobec instytucji monetarnych osiągnęło 477,5 mld zł. W porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku wzrosło o 9,1 proc. Ważnym źródłem zapotrzebowania na finansowanie były inwestycje: zakupy maszyn i pojazdów, rozbudowa działalności oraz projekty współfinansowane ze środków unijnych, w tym z Krajowego Planu Odbudowy.
Z danych NBP wynika, że na koniec trzeciego kwartału wartość kredytów inwestycyjnych przedsiębiorstw była o 12,5 proc. wyższa niż rok wcześniej. Wolniej rosło finansowanie bieżącej działalności — w tym przypadku wzrost wyniósł 5,6 proc.
Część przedsiębiorstw korzysta z kredytu również po to, by pokryć wydatki w okresie oczekiwania na refundację kosztów inwestycji. Finansowania potrzebują także podwykonawcy realizujący zamówienia dla większych firm.
Inflacja wpływa na skalę zadłużenia
Łączne zobowiązania gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i pozostałych instytucji uwzględnionych w analizie zbliżyły się pod koniec września do 1,6 bln zł. Były o 11,8 proc. wyższe niż rok wcześniej. Nie cały ten wzrost oznacza jednak zwiększenie skali zakupów czy inwestycji — część wynika z wyższych cen.
Gdy drożeją mieszkania, samochody lub maszyny, rośnie również kwota potrzebna do ich sfinansowania. Po uwzględnieniu wzrostu cen realna wartość zobowiązań zwiększyła się w trzecim kwartale o około 8 proc. Jest to szacunek oparty na inflacji konsumenckiej.
Ożywienie nie obejmuje wszystkich kredytów w równym stopniu
Dodatkowy obraz sytuacji przynosi ankieta NBP za trzeci kwartał. Banki wskazały w niej wyraźny wzrost popytu na kredyty ze strony przedsiębiorstw, ale jednocześnie informowały o zaostrzeniu zasad udzielania kredytów konsumpcyjnych. Odnotowały też osłabienie popytu na kredyty mieszkaniowe w porównaniu z poprzednim kwartałem.
Nie musi to przeczyć rocznym wzrostom widocznym w danych o finansowaniu mieszkań. Porównania rok do roku i kwartał do kwartału obejmują inne okresy, a wartość zadłużenia, liczba nowych umów oraz deklarowane przez banki zmiany popytu opisują różne aspekty rynku.
Większa aktywność kredytowa może wspierać zakupy i inwestycje, ale sam wzrost zadłużenia nie jest jednoznacznym miernikiem optymizmu. Dla kredytobiorców najważniejsze pozostają warunki umowy, oprocentowanie i zdolność do spłaty — szczególnie w przypadku zobowiązań zaciąganych na wiele lat.
.jpg)
.jpg)