Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił w czwartek, 12 listopada, siedem polskich skarg na przepisy pakietu klimatycznego „Gotowi na 55”. Wśród zakwestionowanych regulacji znalazły się normy emisji CO₂, które od 2035 roku mają wyeliminować ze sprzedaży nowe samochody z tradycyjnymi silnikami benzynowymi i Diesla. Wyrok jest ostateczny, a zaskarżone przepisy pozostają w mocy. Równolegle w unijnych instytucjach trwają jednak prace nad złagodzeniem wymagań wobec producentów pojazdów.
TSUE odrzucił argumenty Polski
Jedna z polskich skarg dotyczyła rozporządzenia zaostrzającego normy emisji dwutlenku węgla dla nowych samochodów osobowych i lekkich pojazdów dostawczych. Przewiduje ono, że od 2035 roku średnia emisja CO₂ nowych pojazdów ma zostać ograniczona o 100 proc. względem poziomu bazowego z 2021 roku. W praktyce oznacza to wycofanie ze sprzedaży nowych aut emitujących dwutlenek węgla podczas jazdy.
Polska argumentowała, że unijne regulacje mogą przyczynić się do wzrostu cen energii, pogorszenia sytuacji gospodarczej oraz utraty miejsc pracy. Podnosiła również, że ze względu na skutki finansowe część przepisów powinna zostać przyjęta jednomyślnie przez państwa członkowskie.
Trybunał nie podzielił tego stanowiska. Uznał, że większość zaskarżonych regulacji należy do unijnej polityki ochrony środowiska, a zastosowane procedury legislacyjne były prawidłowe. Rozstrzygnięcie zamyka polską drogę sądową do unieważnienia tych przepisów, ale nie wyklucza ich zmiany w procesie legislacyjnym.
Trwają prace nad złagodzeniem norm
Osiem dni przed ogłoszeniem wyroku komisja środowiska Parlamentu Europejskiego opowiedziała się za złagodzeniem wymagań dotyczących emisji z nowych samochodów. To kolejny etap dyskusji zapoczątkowanej propozycją Komisji Europejskiej z grudnia 2025 roku, która zakładała obniżenie celu redukcji ze 100 do 90 proc.
Komisja parlamentarna zaproponowała dalsze zmniejszenie wymogu — do 87,5 proc. Za takim rozwiązaniem zagłosowało 48 jej członków, przeciw było 30, a dwóch wstrzymało się od głosu. Nie jest to jednak ostateczna zmiana prawa. Obecnie nadal obowiązuje cel stuprocentowej redukcji emisji od 2035 roku.
Przyjęcie łagodniejszych norm mogłoby umożliwić producentom dalsze oferowanie wybranych modeli spalinowych, w tym hybryd. Warunkiem byłoby spełnienie wymagań dotyczących całej sprzedawanej floty. W propozycjach przewidziano również mechanizmy rozliczania części emisji, między innymi z wykorzystaniem stali produkowanej z mniejszym śladem węglowym.
Zmiany miałyby pomóc europejskim koncernom motoryzacyjnym, które ponoszą wysokie koszty elektryfikacji i mierzą się z rosnącą konkurencją producentów z Chin. Ostateczny zakres ewentualnych ustępstw będzie jednak zależał od dalszych uzgodnień między unijnymi instytucjami i państwami członkowskimi.
Co wyrok oznacza dla właścicieli aut benzynowych i diesli?
Rozstrzygnięcie TSUE nie nakłada na kierowców obowiązku wymiany posiadanych samochodów spalinowych na elektryczne. Przepisy dotyczą nowych pojazdów wprowadzanych na rynek, a nie wszystkich aut pozostających w użytkowaniu.
Nawet jeśli obecne regulacje nie zostaną zmienione, po 2035 roku nadal będzie można korzystać z posiadanego samochodu benzynowego lub diesla. Przepisy te nie zakazują również sprzedaży używanych aut spalinowych. Samo nadejście tej daty nie będzie więc oznaczało obowiązku zezłomowania wcześniej kupionego pojazdu.
Transformacja motoryzacji może natomiast stopniowo wpływać na ofertę producentów, dostępność nowych modeli oraz koszty eksploatacji. Dla kierowców istotne jest zatem rozróżnienie między normami dla nowych samochodów a zasadami użytkowania pojazdów, które już znajdują się na drogach.
Dalsze decyzje przed Parlamentem Europejskim i państwami członkowskimi
Parlament Europejski ma zająć się propozycją złagodzenia norm w grudniu 2026 roku. Następnie konieczne będzie uzgodnienie ostatecznego kształtu przepisów z państwami członkowskimi.
Za odejściem od stuprocentowej redukcji emisji w 2035 roku opowiadają się także Niemcy i Francja. Proponują cel na poziomie 90 proc., bez konieczności kompensowania pozostałych emisji. Nie wszystkie państwa popierają jednak takie rozwiązanie, dlatego wynik negocjacji pozostaje otwarty.
Wyrok TSUE utrzymuje obecne regulacje, lecz nie kończy politycznej dyskusji o przyszłości samochodów spalinowych. Rok 2035 pozostaje graniczną datą w obowiązujących przepisach dotyczących emisji nowych aut, ale wymagania mogą jeszcze zostać zmienione. Dla obecnych właścicieli samochodów benzynowych i diesli rozstrzygnięcie nie oznacza obowiązku rezygnacji z tych pojazdów.
.jpg)
.jpg)