Dziecko w spektrum autyzmu – jakich trudności może doświadczać w szkole?

Próba dopasowania do klasy i równieśników

Ocena mówi zazwyczaj, co uczeń umie. Niewiele mówi jednak o tym, ile wysiłku kosztuje go sześć godzin w klasie. Uczniowie w spektrum autyzmu często osiągają dobre wyniki, zwłaszcza z przedmiotów, które ich interesują. Dorośli łatwo uznają wtedy, że wszystko jest w porządku.

Wielu z tych uczniów uczy się też maskować swoje trudności. Obserwują rówieśników, naśladują ich mimikę i reakcje, pilnują, żeby nie wyróżniać się w grupie. Z zewnątrz wygląda to na spokój, ale może wiązać się z ciągłym napięciem, które ujawnia się dopiero tam, gdzie uczeń czuje się bezpiecznie – najczęściej w domu.

Dlatego rodzic i nauczyciel czasem opisują zupełnie innego ucznia. Obie strony mówią prawdę, tylko widzą dwa różne momenty dnia. Co w takim razie tak bardzo męczy ucznia w szkole, skoro na lekcjach dobrze sobie radzi?

Największe trudności często pojawiają się między lekcjami

Dla wielu uczniów w spektrum wyzwaniem jest to, co dzieje się wokół nauki: głośna przerwa, ostry dźwięk dzwonka, zapach ze stołówki czy migoczące światło. Inni ledwo je zauważają, a dla uczniów w spektrum takie bodźce bywają męczące jak hałas, którego nie da się wyłączyć.

Równie wymagające są sytuacje społeczne. Podczas pracy w grupie często trzeba rozumieć żarty, ironię i niepisane zasady współpracy. Polecenie „zróbcie to jakoś ciekawie” wielu uczniów odbiera jako swobodę działania, ale dla ucznia w spektrum autyzmu może być ono niejasne. Nie wiadomo przecież, czego dokładnie oczekuje nauczyciel.

Do tego dochodzą zmiany. Zastępstwo, zmiana sali albo kartkówka ogłoszona w ostatniej chwili mogą wytrącić ucznia z równowagi na cały dzień. Często reaguje wtedy wycofaniem zamiast buntem, co z zewnątrz może wyglądać na zwykłą nieśmiałość.

Po czym poznasz, że za dobrym wynikiem kryje się przeciążenie?

Pomaga zwracanie uwagi na drobne sygnały. Uczeń za każdym razem prosi o wyjście z klasy przed pracą w grupie, zakrywa uszy podczas apelu, zostaje w klasie na przerwie albo bardzo dosłownie rozumie polecenia. Każde z osobna może niewiele znaczyć. Razem mogą jednak wskazywać na trudności, które warto omówić z pedagogiem, psychologiem i rodzicami.

Często wystarczą drobne zmiany: plan dnia przedstawiony z wyprzedzeniem, jasne kryteria zadania, spokojne miejsce na przerwę albo możliwość samodzielnej pracy. To proste rozwiązania, ale żeby dobrze je dobrać, nauczyciel potrzebuje wiedzy o tym, jak uczniowie w spektrum odbierają świat.

Zdobywaj wykształcenie na studiach w WSKZ

Jeśli interesuje Cię edukacja, rewalidacja i wspomaganie osób z autyzmem i zespołem Aspergera, studia podyplomowe w Wyższej Szkole Kształcenia Zawodowego pozwolą Ci uporządkować i poszerzyć wiedzę w tym obszarze. W WSKZ studiujesz z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.

Na studiach kwalifikacyjnych w WSKZ obowiązują również cykliczne zjazdy, które stanowią dobrą okazję na bezpośredni kontakt z prowadzącymi i możliwość dopytania ich o nurtujące kwestie związane z programem.

Więcej inspiracji do dalszego rozwoju oraz pozostałe studia podyplomowe pedagogiczne znajdziesz na stronie studia-pedagogiczne.pl.