Nagra interwencję, nakaże posprzątać posesję. Straż miejska dostanie nowe uprawnienia

Straż miejska ma otrzymać nowe uprawnienia, które wyraźnie rozszerzą jej możliwości działania zarówno wobec kierowców, jak i właścicieli posesji. Przygotowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji projekt zakłada zmiany w ustawie o strażach gminnych obowiązującej od 1997 roku. Resort podkreśla, że przez blisko trzy dekady realia funkcjonowania tej formacji znacząco się zmieniły, a obecne przepisy nie odpowiadają już w pełni praktyce codziennej służby.

Kamery nie tylko z obrazem, ale i z dźwiękiem

Jedną z najbardziej zauważalnych zmian ma być możliwość rejestrowania interwencji nie tylko w formie obrazu, lecz także dźwięku. Oznacza to, że strażnik miejski będzie mógł nagrać cały przebieg zdarzenia, w tym wydawane polecenia, odpowiedzi uczestników oraz samą rozmowę prowadzoną podczas interwencji.

To rozwiązanie ma istotne znaczenie w sytuacjach, gdy po zakończeniu czynności pojawiają się sprzeczne wersje wydarzeń. Zarejestrowany materiał może stać się dowodem pozwalającym ustalić, jak faktycznie wyglądała interwencja. Według założeń projektowanych przepisów ma to służyć ochronie obu stron — zarówno mieszkańca, jak i funkcjonariusza.

Szersze możliwości kontroli na drogach

Projekt przewiduje również rozszerzenie uprawnień strażników miejskich wobec kierowców. Po zmianach będą mogli podejmować czynności między innymi wobec osób jadących w kierunku przeciwnym do dozwolonego, poruszających się pojazdem wzdłuż drogi dla pieszych lub przejeżdżających przez przejście dla pieszych. Nowe regulacje mają objąć także przypadki zanieczyszczania lub zaśmiecania drogi.

W praktyce oznacza to, że straż miejska ma zyskać większe możliwości reagowania na wykroczenia, które wpływają nie tylko na bezpieczeństwo ruchu, ale również na porządek w przestrzeni publicznej. Zmiany mają także umożliwić ustalanie, komu właściciel lub posiadacz powierzył pojazd do kierowania albo używania.

Nowe narzędzia wobec właścicieli posesji

Szczególnie odczuwalne dla mieszkańców mogą okazać się przepisy dotyczące nieruchomości. Strażnicy mają dostać narzędzia pozwalające skuteczniej egzekwować obowiązki związane z utrzymaniem czystości i gospodarką odpadami. Właściciel kontrolowanej posesji będzie mógł zostać zobowiązany do zebrania znajdujących się na niej odpadów komunalnych.

To zmiana o wyraźnie praktycznym charakterze, zwłaszcza tam, gdzie zalegające śmieci stają się problemem nie tylko dla samego właściciela, ale również dla sąsiadów i otoczenia. Nowe przepisy mają wzmocnić możliwość reagowania w przypadkach, gdy nieporządek na prywatnej nieruchomości przekłada się na pogorszenie warunków życia w najbliższej okolicy.

Działania także poza granicami gminy

Projekt MSWiA przewiduje też odejście od ścisłego ograniczenia aktywności straży miejskiej wyłącznie do terenu własnej gminy. Strażnicy mieliby zyskać możliwość wykonywania określonych czynności również poza jej granicami. Chodzi między innymi o doprowadzanie osób nietrzeźwych, konwojowanie dokumentów i wartościowych przedmiotów, a także działania podejmowane w sytuacjach wymagających ratowania życia lub zdrowia.

Według założeń ma to ułatwić współpracę sąsiadujących samorządów oraz usunąć problemy wynikające z administracyjnych granic gmin. W praktyce chodzi o sytuacje, w których potrzeba szybkiej reakcji nie kończy się dokładnie na granicy jednostki samorządowej.

Większa ochrona prawna i zmiany kadrowe

Reforma ma objąć nie tylko katalog uprawnień, ale także kwestie związane z ochroną samych strażników. Zgodnie z projektem funkcjonariusz, który poza godzinami pracy podejmie działanie w obronie życia, zdrowia lub porządku publicznego, będzie mógł korzystać z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu.

Zmiany mają dotyczyć również zasad zatrudniania. Projekt przewiduje między innymi rezygnację z wymogu ukończenia 21 lat przez kandydata do służby. Dodatkowo pojawia się możliwość przyznania strażnikowi do pięciu dodatkowych płatnych dni urlopu za szczególne osiągnięcia.

Projekt na etapie prac rządowych

Proponowane przepisy są obecnie na etapie prac rządowych. Po ich zakończeniu projekt trafi do parlamentu, gdzie przejdzie dalszą ścieżkę legislacyjną. Jeśli zmiany wejdą w życie, straż miejska otrzyma wyraźnie szerszy zakres działania, a mieszkańcy mogą odczuć to zarówno na drogach, jak i w sprawach związanych z porządkiem na posesjach.

Planowana reforma pokazuje, że państwo chce dostosować kompetencje straży miejskiej do współczesnych realiów. Pytanie, które pozostaje otwarte, dotyczy tego, jak nowe uprawnienia będą wykorzystywane w praktyce i czy rzeczywiście przełożą się na większy porządek oraz bezpieczeństwo w codziennym życiu mieszkańców.