Indeks Zdrowych Miast. Jak wypadło Krosno w tegorocznym zestawieniu?

Tegoroczna, piąta edycja Indeksu Zdrowych Miast obejmuje 66 miast na prawach powiatu. Autorzy raportu analizują warunki tworzone przez samorządy w ośmiu obszarach: zdrowiu, ludności i pokoleniach, usługach komunalnych i społecznych, edukacji, mieszkalnictwie, środowisku, infrastrukturze oraz przestrzeni.

Zestawienie pokazuje, które samorządy najskuteczniej inwestują w jakość życia mieszkańców oraz najlepiej odpowiadają na współczesne wyzwania związane m.in. ze zdrowiem, środowiskiem, edukacją, mieszkalnictwem czy infrastrukturą.

- Jubileuszowa edycja Indeksu Zdrowych Miast jest dla nas szczególnym momentem. Przez pięć lat, dzięki współpracy Grupy LUX MED, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i ruchu Open Eyes Economy, udało się stworzyć projekt, który wspiera miasta w budowaniu lepszych warunków życia dla mieszkańców. Jego siłą jest połączenie rzetelnej wiedzy naukowej, doświadczeń praktyków oraz perspektywy samych mieszkańców. Wierzymy, że taka współpraca pozwala skutecznie odpowiadać na wyzwania związane ze zdrowiem, jakością życia i zrównoważonym rozwojem miast - podkreśla dr Anna Rulkiewicz, Prezeska Grupy LUX MED.

W jubileuszowej, 5. edycji wyniki po raz kolejny zaprezentowano w podziale na dwie grupy: miasta powyżej oraz poniżej 300 tys. mieszkańców. Autorzy podkreślają, że takie podejście pozwala porównywać samorządy funkcjonujące w zbliżonych warunkach i mierzące się z podobnymi wyzwaniami rozwojowymi.  

W kategorii największych miast zwyciężyła Warszawa, która awansowała na pierwsze miejsce, zamieniając się pozycją z ubiegłorocznym liderem – Poznaniem. Na 3. pozycji znalazł się natomiast Lublin, który awansował aż z 5. miejsca. 

Wśród miast poniżej 300 tys. mieszkańców pierwsze miejsce zajęła Bielsko-Biała, wyprzedzając Rzeszów, który utrzymał drugą pozycję w zestawieniu. Na trzecim miejscu uplasował się natomiast Białystok.

Krosno uzyskało 43,9 punktu, co dało mu 25. miejsce w zestawieniu. W grupie miast poniżej 300 tys. mieszkańców średni wynik wyniósł 42 punkty, więc Krosno znalazło się nieco powyżej tej wartości.

Najwyższą pozycję Krosno zajęło w kategorii mieszkalnictwo. Trzecie miejsce, za Sopotem i Gliwicami. To również jeden z obszarów, w których widać największą zmianę w porównaniu z wcześniejszymi edycjami. W 2022 roku Krosno zajmowało w tej kategorii 27. miejsce.

W tej części indeksu brane były pod uwagę m.in. zasoby mieszkaniowe, mieszkania komunalne i społeczne, remonty miejskiego zasobu, wydatki mieszkaniowe, liczba osób oczekujących na lokale oraz stan techniczny i wyposażenie mieszkań.

Raport pokazuje również dużą poprawę Krosna w kategorii usługi komunalne i społeczne. Miasto zajęło w niej 25. miejsce, podczas gdy w 2022 roku było 57.

Autorzy Indeksu wskazują Krosno i Włocławek, jako miasta z największą poprawą pozycji w tej kategorii w analizowanym pięcioleciu.

W przypadku Krosna poprawiły się m.in. wskaźniki dotyczące awarii sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Zmniejszyła się także ilość zmieszanych odpadów komunalnych przypadających na mieszkańca – z 252,4 do 167,6 kg – oraz liczba przestępstw gospodarczych z  45,19 do 1,13 na 1000 mieszkańców. Jednocześnie liczba dzieci w żłobkach i klubach dziecięcych wzrosła z 310 do 438,7 na 1000 dzieci w wieku do 3 lat, a liczba obiektów sportowych z 50,6 do 62,4 na 100 tys. mieszkańców.

Autorzy zestawienia wskazują, że miasta sukcesywnie poprawiają swoje wyniki w kategorii środowisko. Konsekwentnie stawiają też na zielony transport i w większości z nich rośnie liczba kilometrów ścieżek rowerowych przeznaczonych dla mieszkańców. 

W kategorii infrastruktura najwyższe miejsca w rankingu osiągnęły Warszawa, Toruń i Wrocław. W tej kategorii w tym roku większe znaczenie przypisano m.in. dostępności i ciągłości transportu publicznego, możliwości dotarcia pieszo do podstawowych usług i miejsc rekreacji oraz spójności sieci rowerowej.

- Wyniki wskazują, że dostępność i ciągłość oferty transportu publicznego stanowi największe wyzwanie w niektórych miastach Polski Wschodniej i Południowo-Wschodniej (Tarnów, Tarnobrzeg, Biała Podlaska, Krosno, Zamość i Siedlce), a  także miastach o stosunkowo rozproszonej strukturze przestrzennej (Jastrzębiu-Zdroju, Żorach i Rybniku), która utrudnia efektywne prowadzenie regularnych linii - zwraca uwagę dr Michał Taracha z SGH.

Podobnie jak w poprzednich edycjach, uzupełnieniem Indeksu Zdrowych Miast są wyniki badania ankietowego przeprowadzonego wśród mieszkańców. Ankieta stanowi cenne uzupełnienie analiz opartych na danych statystycznych, pozwalając spojrzeć na jakość życia z perspektywy osób na co dzień korzystających z miejskiej infrastruktury i usług publicznych.  

Autorzy zestawienia zwracają uwagę, że wyniki badania pokazują, że mieszkańcy generalnie dobrze oceniają miejsca, w których żyją. Ponad połowa respondentów (52%) zgadza się ze stwierdzeniem, że ich miasto jest dobrym miejscem do życia. 

- Jubileuszowa, 5. edycja Indeksu Zdrowych Miast pokazuje nie tylko, które samorządy najlepiej odpowiadają dziś na potrzeby mieszkańców, ale również jak zmieniają się polskie miasta na przestrzeni lat. Wyniki rankingu głównego, kategorii sektorowych, badania mieszkańców oraz wyróżnienie Miasta 5-lecia tworzą wielowymiarowy obraz jakości życia w polskich miastach i pozwalają spojrzeć na zdrowie mieszkańców w szerszym kontekście społecznym, środowiskowym i gospodarczym - mówi dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH, Rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.