Super- i hipermarkety korzystają z zaawansowanych rozwiązań, które umożliwiają utrzymanie stabilnych parametrów powietrza zapewniających odpowiednie warunki do przebywania ludzi i przechowywania produktów. Aby instalacje funkcjonowały sprawnie i zgodnie z zaprojektowaną wydajnością, niezbędne jest przeprowadzanie okresowych kontroli stanu technicznego urządzeń. Serwis systemów HVAC w sklepach wielkopowierzchniowych obejmuje między innymi:
Serwis central wentylacyjno-klimatyzacyjnych
Centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna to kompleksowy system, który odpowiada za dostarczanie świeżego (filtrowanego) powietrza z zewnątrz oraz usuwanie zużytego powietrza z pomieszczeń. Jednocześnie w zależności od potrzeb może osuszać i chłodzić powietrze lub nawilżać je i ogrzewać. Centrale zwane rekuperatorami umożliwiają odzyskiwanie ciepła z powietrza wywiewanego, co zmniejsza zużycie energii potrzebnej do ogrzania pomieszczeń. Ponadto w sklepach wielkopowierzchniowych często wykorzystuje się centrale dachowe (tzw. rooftopy), które również mogą być wyposażone w funkcję ogrzewania i chłodzenia.
Serwis central wentylacyjno-klimatyzacyjnych w sklepach jest niezbędny dla utrzymania sprawnej wymiany powietrza i komfortu termicznego, a także zapewnienia bezawaryjnej i energooszczędnej pracy systemu. Okresowy przegląd obejmuje między innymi:
sprawdzenie elementów mechanicznych (np. silników, łożysk, pasków klinowych, przepustnic);
sprawdzenie ciśnienia i szczelności układu chłodniczego;
sprawdzenie nagrzewnic i chłodnic;
sprawdzenie zaworów i pomp;
pomiary temperatury, wydajności przepływu powietrza, poboru prądu, hałasu;
sprawdzenie automatyki i zabezpieczeń elektrycznych;
czyszczenie wentylatorów, wymienników ciepła, tac ociekowych, odpływów skroplin;
sprawdzenie i wymianę filtrów powietrza.
Serwis klimatyzacji VRF/VRV
W centrach handlowych wykorzystuje się również zaawansowane systemy klimatyzacji typu VRF/VRV wyposażone w sprężarki inwerterowe, które umożliwiają płynną regulację czynnika chłodniczego w zależności od zapotrzebowania. W tego typu systemach jedna jednostka zewnętrzna może obsługiwać wiele jednostek wewnętrznych. W praktyce umożliwia to ogrzewanie i chłodzenie różnych pomieszczeń w tym samym czasie, a także oddzielne sterowanie temperaturą w poszczególnych obszarach. Standardowo serwis klimatyzacji VRF/VRV należy przeprowadzać co najmniej 2 razy w roku - wiosną i jesienią. Jednak z uwagi na przepisy, zalecenia producenta lub intensywną eksploatację mogą być konieczne częstsze przeglądy co 3-4 miesiące.
Serwis klimatyzacji obejmuje między innymi:
sprawdzenie szczelności układu chłodniczego;
sprawdzenie stanu technicznego urządzeń klimatyzacyjnych;
sprawdzenie systemu w zakresie uzyskania wskazanych temperatur;
sprawdzenie połączeń elektrycznych i zabezpieczeń;
sprawdzenie stabilności elementów konstrukcyjnych;
czyszczenie skraplacza, parownika i filtrów.
Serwis agregatów wody lodowej
W sklepach wielkopowierzchniowych stosuje się również agregaty wody lodowej, tzw. chillery. Są to urządzenia produkujące schłodzoną ciecz (wodę lub roztwór glikolu) do celów technologicznych i w ramach klimatyzacji komfortu. W obiektach handlowych można wykorzystać chillery do utrzymania odpowiedniej temperatury w sferze handlowej i magazynowej, a także do zasilania urządzeń chłodniczych, np. szaf i regałów chłodniczych. Z uwagi na pracę systemu w trybie ciągłym serwis agregatów wody lodowej w sklepach należy wykonywać przynajmniej dwa razy w roku, chyba że z przepisów wynika większa częstotliwość kontroli.
Regularny przegląd chillerów obejmuje między innymi:
kontrolę szczelności układu chłodniczego;
sprawdzenie parametrów pracy urządzenia;
sprawdzenie skuteczności chłodzenia;
czyszczenie parownika i skraplacza;
sprawdzenie automatyki i sterowania;
kalibrację urządzenia;
w razie potrzeby uzupełnienie oleju w sprężarce i czynnika chłodniczego.
Serwis urządzeń chłodniczych
W każdym super- czy hipermarkecie spożywczym wykorzystuje się różnego rodzaju urządzenia chłodnicze i mroźnicze, które utrzymują wymaganą temperaturę przechowywanych produktów. Są to między innymi regały, witryny, szafy i bonety. Urządzenia te mogą być wyposażone we własny agregat lub mogą być zasilane ze wspólnej instalacji chłodniczej. Ze względu na konieczność ciągłej pracy serwis urządzeń chłodniczych powinien być wykonywany w sposób skoordynowany, z zachowaniem częstotliwości zalecanej przez producenta. Z reguły urządzenia chłodnicze należy poddawać przeglądowi minimum raz w roku, jednak sprzęt stosowany w magazynach i sklepach wielkopowierzchniowych należy serwisować co najmniej raz na 6 miesięcy lub częściej, jeżeli tak wynika z przepisów.
Dlaczego instalacje i urządzenia HVAC w sklepach wielkopowierzchniowych wymagają regularnych przeglądów?
Obiekty handlowe muszą przestrzegać harmonogramów okresowych przeglądów technicznych systemów HVAC z wielu względów. Przede wszystkim właściciel sklepu powinien mieć na uwadze bezpieczne warunki pracy i komfort klientów. Ponadto w przypadku urządzeń zawierających fluorowane gazy cieplarniane (urządzenia chłodnicze, klimatyzacja, pompy ciepła) okresowe kontrole szczelności są wymogiem prawnym wynikającym między innymi z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z dnia 7 lutego 2024 r.
Regularny serwis jest również wymagany przez producentów urządzeń w celu zachowania prawa do gwarancji. Co równie ważne, prewencyjne przeglądy są wskazane ze względów ekonomicznych, ponieważ przedłużają żywotność urządzeń. Ponadto pomagają zapobiegać awariom, które niosą za sobą wysokie koszty napraw i straty związane z przestojami lub zniszczeniem przechowywanych produktów.
.jpg)
.jpg)