Nowe przepisy dla kierowców kat. B weszły w życie

Od 4 września 2026 roku weszły w życie nowe przepisy dotyczące osób, które po raz pierwszy uzyskały prawo jazdy kategorii B. Zmiany wprowadzają okres próbny, zasadę bezwzględnej trzeźwości dla kierowców objętych tym okresem, a także dodatkowe ograniczenia odnoszące się do kierujących, którzy nie ukończyli 18 lat. Kluczowe znaczenie ma przy tym jedna data: nowe regulacje obejmują wyłącznie tych kierowców, którzy po raz pierwszy zdobyli uprawnienia kategorii B od 4 września 2026 roku.

Najważniejsza informacja dla kierowców jest jednoznaczna: przepisy o okresie próbnym nie mają zastosowania do wszystkich posiadaczy prawa jazdy kategorii B, lecz tylko do osób, które uzyskały je po raz pierwszy od 4 września 2026 roku. Oznacza to, że ustawodawca nie wprowadził tych zasad z mocą wsteczną. Kierowcy, którzy zdobyli uprawnienia wcześniej, nie zostają automatycznie objęci nowym okresem próbnym.

Okres próbny i dodatkowe ograniczenia

Nowe regulacje przewidują wprowadzenie okresu próbnego dla początkujących kierowców. W czasie jego trwania osoby objęte tym rozwiązaniem muszą liczyć się z dodatkowymi obowiązkami i ograniczeniami. Jednym z najważniejszych jest zasada bezwzględnej trzeźwości. W praktyce oznacza to zakaz kierowania pojazdem po spożyciu alkoholu w każdym przypadku, gdy stężenie przekracza dopuszczalny dla tej grupy limit określony w nowych przepisach.

To istotna zmiana, ponieważ dla kierowców nieobjętych nowym okresem próbnym nadal obowiązują ogólne przepisy. Zgodnie z nimi zabrania się prowadzenia pojazdu przy stężeniu alkoholu we krwi od 0,2 promila, co odpowiada obecności alkoholu w wydychanym powietrzu od 0,1 mg na dm3. Niezależnie od tego każdy kierowca musi przestrzegać powszechnie obowiązujących przepisów zakazujących prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości.

Szczególne zasady dla osób przed 18. rokiem życia

Nowe przepisy przewidują również odrębne regulacje wobec kierowców, którzy nie ukończyli 18 lat. Dotyczą one między innymi przewożenia osób oraz wykonywania określonych przewozów. To kolejny element zmian, który ma zwiększyć bezpieczeństwo na drogach i ograniczyć ryzyko związane z prowadzeniem pojazdów przez najmłodszych, niedoświadczonych uczestników ruchu.

Osoby, które uzyskały prawo jazdy kategorii B przed 4 września 2026 roku, nie podlegają nowemu okresowi próbnemu. W ich przypadku nie dochodzi więc do objęcia dodatkowymi ograniczeniami wynikającymi z nowych przepisów tylko dlatego, że regulacje weszły w życie. Decydujące znaczenie ma bowiem moment pierwszego uzyskania uprawnień.

Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Nadal obowiązują wszystkich kierujących podstawowe zasady wynikające z Prawa o ruchu drogowym oraz innych ustaw, w tym przepisy dotyczące zakazu prowadzenia pojazdu po alkoholu. Bez względu na datę wydania prawa jazdy każdy kierowca odpowiada za bezpieczne i zgodne z prawem uczestnictwo w ruchu drogowym.

Nadal obowiązują przepisy o „młodych kierowcach”

Ministerstwo przypomina również, że niezależnie od nowych regulacji w mocy pozostają przepisy dotyczące tak zwanych młodych kierowców, wprowadzone ustawą z 2 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z tymi zasadami cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi następuje wtedy, gdy na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć zostanie stwierdzone, że kierowca w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub dopuścił się trzech poważnych wykroczeń wskazanych w ustawie.

Chodzi o wykroczenia określone w konkretnych przepisach Kodeksu wykroczeń, w tym między innymi dotyczące spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym czy najpoważniejszych naruszeń zasad jazdy. To oznacza, że także kierowcy, którzy nie zostaną objęci nowym okresem próbnym, muszą liczyć się z surowymi konsekwencjami w pierwszych dwóch latach od uzyskania uprawnień.

W praktyce cały komunikat można sprowadzić do jednej podstawowej zasady: o tym, czy kierowca podlega nowemu okresowi próbnemu, decyduje data uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy kategorii B. Jeśli nastąpiło to od 4 września 2026 roku, zastosowanie mają nowe przepisy. Jeśli wcześniej, kierowca pozostaje poza tym systemem, choć nadal musi przestrzegać wszystkich ogólnych norm prawa.

Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśla, że celem zmian jest poprawa bezpieczeństwa na drogach, szczególnie na początku samodzielnej jazdy. Hasło komunikatu – „Wolniej i ostrożniej na starcie” – dobrze oddaje intencję ustawodawcy. Dla kierowców oznacza to jedno: niezależnie od tego, kiedy zdobyli uprawnienia, ostrożność, trzeźwość i respektowanie przepisów pozostają podstawowym obowiązkiem za kierownicą.