Mł. kpt. Marcin Bargieł z KM PSP Krosno wśród strażaków wysłanych do Hiszpanii

Wyjazd polskich strażaków odbywa się w ramach programu prepozycjonowania sił ratowniczych, prowadzonego przez Unię Europejską. To rozwiązanie zakłada wcześniejsze rozmieszczenie zasobów w miejscach szczególnie narażonych na wystąpienie niebezpiecznych zjawisk, tak aby możliwe było szybkie podjęcie działań jeszcze przed eskalacją zagrożenia. W przypadku Hiszpanii chodzi o wsparcie lokalnych służb w ochronie obszarów leśnych przed pożarami.

Polski strażak z Krosna w międzynarodowej misji

Obecność mł. kpt. Marcina Bargła w składzie GFFF Poland to ważna informacja dla lokalnej społeczności. Funkcjonariusz z Krosna znalazł się w gronie strażaków wytypowanych do udziału w wymagającej operacji, która ma znaczenie nie tylko dla bezpieczeństwa Hiszpanii, ale także dla całego europejskiego systemu reagowania kryzysowego. Udział strażaka z KM PSP Krosno pokazuje, że także funkcjonariusze z regionu są częścią działań prowadzonych na najwyższym poziomie międzynarodowej współpracy ratowniczej.

Przed wylotem polskiej grupy odbyła się konferencja prasowa z udziałem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nadbryg. Wojciecha Kruczka. Podczas spotkania przedstawiono główne założenia misji oraz zakres działań, jakie będą realizować polscy strażacy na terenie Hiszpanii. Podkreślono, że ich obecność ma charakter zarówno zapobiegawczy, jak i operacyjny.

Na czym polega prepozycjonowanie sił ratowniczych

Prepozycjonowanie to jeden z ważnych elementów współczesnego systemu ochrony ludności i zarządzania kryzysowego. Polega na planowym przemieszczeniu sił i środków ratowniczych do regionów, w których ryzyko wystąpienia zagrożeń jest szczególnie wysokie. Dzięki temu zespoły ratownicze mogą działać znacznie szybciej, bez konieczności organizowania wsparcia dopiero w chwili, gdy sytuacja staje się krytyczna.

W praktyce oznacza to, że strażacy trafiają do miejsca stacjonowania jeszcze przed wystąpieniem najpoważniejszych zdarzeń i pozostają w gotowości do podjęcia działań na żądanie strony przyjmującej. Taki model ma szczególne znaczenie w przypadku pożarów lasów, które rozwijają się dynamicznie, często w trudnym terenie i przy niesprzyjających warunkach pogodowych.

Wsparcie w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności

Misja do Hiszpanii jest częścią szerszego systemu współpracy państw członkowskich Unii Europejskiej w obszarze reagowania kryzysowego. Unijny Mechanizm Ochrony Ludności, czyli UCPM, umożliwia szybkie uruchamianie pomocy tam, gdzie skala zagrożenia przekracza możliwości samodzielnego reagowania danego państwa lub gdzie konieczne jest wcześniejsze zabezpieczenie obszarów szczególnie narażonych na niebezpieczeństwo.

Każdy kraj może zwrócić się o takie wsparcie do Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego ERCC. Następnie informacja trafia do państw uczestniczących w Mechanizmie, które mogą zaoferować siły, sprzęt, zespoły eksperckie lub pomoc rzeczową. Całość operacji koordynuje Komisja Europejska, a zakres wsparcia jest uzgadniany z państwem wnioskującym.

Polska również korzystała z tej formy solidarności. Jak przypomniano, pomoc w ramach Mechanizmu była uruchamiana między innymi podczas powodzi w 2010 i 2024 roku, kiedy zgłaszane potrzeby dotyczyły przede wszystkim dodatkowych środków materialnych wspierających działania ratownicze i usuwanie skutków żywiołu. Mechanizm został również uruchomiony po wybuchu wojny w Ukrainie w 2022 roku, gdy do Polski napływały osoby szukające schronienia.

Moduł GFFF Poland i działania w Hiszpanii

Od 1 do 30 sierpnia 2026 roku w Hiszpanii prepozycjonowany będzie moduł GFFF Poland, czyli wyspecjalizowana grupa strażaków przeznaczona do gaszenia pożarów lasów z ziemi, bez użycia pojazdów. To zespół przygotowany do pracy w trudnym terenie i wymagających warunkach, wykorzystujący głównie narzędzia ręczne oraz techniki ograniczania rozprzestrzeniania się ognia, w tym ogień kontrolowany.

Łącznie w działaniach weźmie udział 105 strażaków Państwowej Straży Pożarnej, pełniących służbę w trzech 35-osobowych zmianach. Zmiana pierwsza będzie realizować zadania od 1 do 11 sierpnia, druga od 10 do 20 sierpnia, a trzecia od 20 do 31 sierpnia. 

Skład Zmiany I (1–11 sierpnia)

• KG PSP – 2 strażaków
• GFFF Poznań – 6 strażaków
• GFFF Wrocław – 13 strażaków
• GFFF Rzeszów –13 strażaków
• KP PSP Sochaczew – 1 strażak

Po dotarciu do regionu Castilla-La Mancha polska grupa będzie pozostawała w pełnej gotowości do działań ratowniczo-gaśniczych przez cały okres pobytu i może zostać zadysponowana do akcji na żądanie strony hiszpańskiej. Strażacy zostali przetransportowani samolotem wojskowym CASA oraz lotami komercyjnymi.

Największa taka operacja w historii

Rok 2026 przynosi największą w historii operację prepozycjonowania prowadzoną w ramach tego programu. Obejmuje ona 777 strażaków z 14 państw europejskich rozmieszczonych w sześciu krajach wysokiego ryzyka: Hiszpanii, Portugalii, Francji, Włoszech, Grecji i na Cyprze. Udział Polski w tym przedsięwzięciu jest znaczący. Spośród państw kierujących ratowników do prepozycjonowania Polska zajmuje drugie miejsce pod względem ich liczby, tuż po Rumunii, i wystawia największy komponent strażaków z modułów GFFF.

To nie tylko wyraz europejskiej solidarności, ale również potwierdzenie wysokiego poziomu przygotowania polskich służb. Zaangażowanie PSP w tak rozbudowaną operację pokazuje, że polscy strażacy są gotowi do udziału w misjach międzynarodowych i mogą skutecznie działać w najbardziej wymagających warunkach.

Certyfikacja i europejskie standardy

Na początku maja 2026 roku funkcjonariusze PSP wchodzący w skład modułu GFFF Poland uczestniczyli w międzynarodowych ćwiczeniach „EU MODEX Portugalia 2026”. Był to ostatni, kluczowy etap certyfikacji modułu, którego celem było włączenie go do Europejskiej Puli Ochrony Ludności. W czerwcu 2026 roku moduł GFFF Poland otrzymał certyfikat potwierdzający spełnienie standardów stawianych unijnym modułom ochrony ludności.

Ma to istotne znaczenie praktyczne. Działanie według wspólnych procedur i europejskich standardów zwiększa skuteczność współpracy pomiędzy służbami z różnych państw, skraca czas organizacji działań i pozwala lepiej wykorzystywać doświadczenie ratowników w terenie.

Doświadczenie, które wróci do kraju

Zaplanowane z wyprzedzeniem prepozycjonowanie odpowiada na realne zagrożenia, ponieważ Hiszpania już teraz mierzy się z wieloma skomplikowanymi pożarami obszarów niezurbanizowanych, w tym terenów leśnych. Jednocześnie polski moduł nie będzie automatycznie kierowany do każdego pożaru. Zostanie włączony do działań wtedy, gdy pojawi się taka potrzeba i zapadnie decyzja właściwych organów.

Dla samych strażaków udział w misji oznacza również możliwość zdobycia cennego doświadczenia w warunkach śródziemnomorskich, przy wysokich temperaturach, trudnym ukształtowaniu terenu i dużej dynamice pożarów. Tego rodzaju praktyka może przełożyć się na dalsze podnoszenie gotowości operacyjnej oraz kompetencji wykorzystywanych później podczas działań prowadzonych w Polsce.

Obecność mł. kpt. Marcina Bargieła z KM PSP Krosno w składzie polskiej grupy ratowniczej to powód do lokalnej dumy, ale też przypomnienie, że współczesne ratownictwo coraz częściej wykracza poza granice państw. W sytuacjach zagrożenia liczą się szybkość reakcji, przygotowanie i współpraca, a właśnie te elementy stanowią dziś fundament europejskiego systemu ochrony ludności.

Zdjęcia: KG PSP, KW PSP Rzeszów