Pięć lat RCO w Krośnie. 28 samorządów i inwestycje za blisko 300 mln zł

W czwartek (12 listopada) na terenie Regionalnego Centrum Odzysku Odpadów w Krośnie odbyła się uroczystość z okazji pięciolecia funkcjonowania zmodernizowanego zakładu. Jej symbolicznym elementem było wciągnięcie na maszty flag 28 samorządów uczestniczących w regionalnym systemie gospodarki odpadami.

System powstał dzięki porozumieniom zawartym pomiędzy Miastem Krosnem a 27 gminami z południowej części województwa podkarpackiego.

- To nasze wspólne osiągnięcie i dowód na to, że samorządy, działając razem, mogą skutecznie podejmować wyzwania, które przekraczają możliwości pojedynczej gminy. Dziś możemy być dumni nie tylko z nowoczesnej infrastruktury, którą stworzyliśmy, ale przede wszystkim z partnerstwa, które stało się fundamentem tego sukcesu - podkreśla Piotr Przytocki, prezydent Krosna.

Blisko 300 mln zł na trzy etapy inwestycji

RCO funkcjonuje w strukturach Krośnieńskiego Holdingu Komunalnego. Jego rozwój jest częścią przedsięwzięcia pod nazwą „Zintegrowany system gospodarki odpadowo-energetycznej w Regionie Południowym województwa podkarpackiego”.

Projekt podzielono na trzy etapy, których łączna wartość wynosi 299,56 mln zł.

Pierwszy etap zakończono w 2021 roku. Za 105,73 mln zł zmodernizowano sortownię, wybudowano hermetyczną instalację biologicznego przetwarzania odpadów, kompostownię oraz Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych wraz ze ścieżką edukacyjną. Kupiono również maszyny i urządzenia usprawniające przetwarzanie odpadów oraz odzysk surowców.

Prawie 58 mln zł to dofinansowanie z Unii Europejskiej, a 18,7 mln zł to pożyczka Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Drugi etap obejmuje budowę Bloku Energetycznego na terenie Elektrociepłowni Krosno. To największe przedsięwzięcie w całym programie, którego szacunkowa wartość wynosi 173,55 mln zł. Na jego realizację przewidziano dofinansowanie z NFOŚiGW w wysokości do 50 mln zł w formie dotacji oraz do 61,74 mln zł w formie pożyczki.

Z kolei trzeci etap, wart ponad 20 mln zł (wsparcie NFOŚiGW obejmuje do 4,36 mln zł dotacji oraz do 10,17 mln zł pożyczki), dotyczy dalszej rozbudowy infrastruktury do magazynowania i przetwarzania odpadów, w tym wielkogabarytowych, szkła oraz odpadów problemowych. Jednym z jego najważniejszych elementów jest wiata magazynowo-przetwórcza o powierzchni około 4 tys. metrów kwadratowych, oddana do użytkowania w czerwcu 2026 roku. Przewidziano również m.in. zadaszenie placu kompostowania oraz zakup dodatkowego wyposażenia.

Ponad 53 tys. ton odzyskanych surowców

Od 2021 roku w RCO przy ul. Białobrzeskiej odzyskano i przekazano do recyklingu 53 363 tony surowców. W procesach biologicznego przetwarzania odpadów wytworzono ponad 10,3 tys. ton kompostu.

Władze Krośnieńskiego Holdingu Komunalnego przekazują, że dużym zainteresowaniem mieszkańców cieszy się Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. W ciągu pięciu lat odnotowano w nim 186 968 wizyt.\

Janusz Fic, prezes Krośnieńskiego Holdingu Komunalnego, podkreśla, że liczba odwiedzających systematycznie rośnie. Spółka rozwija również Kącik Rzeczy Używanych oraz internetowy serwis wymiany przedmiotów.

Blok Energetyczny. Gorący rozruch możliwy w styczniu

Największą realizowaną obecnie inwestycją Krośnieńskiego Holdingu Komunalnego jest Blok Energetyczny, który powstaje na terenie Elektrociepłowni Krosno. Instalacja ma wykorzystywać paliwo wytwarzane z pozostałości po sortowaniu odpadów komunalnych do produkcji energii cieplnej i elektrycznej.

Prace są na końcowym etapie, jednak termin uruchomienia instalacji ulega kolejnym przesunięciom.

- Jest bardzo duża szansa, że na początku przyszłego roku przejdziemy do fazy gorącego rozruchu technologicznego - mówi Janusz Fic.

Prezes zaznacza jednak, że rozpoczęcie tej fazy nie będzie jeszcze oznaczało zakończenia całego procesu uruchamiania instalacji. Rozruch technologiczny potrwa dłużej.

Krośnieński Holding Komunalny nie obawia się niedoboru paliwa dla budowanego Bloku Energetycznego.

- Mamy go więcej, niż będziemy w stanie zagospodarować - zapewnia Janusz Fic.

KHK przygotowuje kolejne inwestycje

Krośnieński Holding Komunalny pracuje nad dalszym rozwojem infrastruktury związanej z gospodarką odpadami. Jednym z planowanych przedsięwzięć jest przebudowa dojazdu do Regionalnego Centrum Odzysku Odpadów, powiązana z przygotowywaną przez miasto modernizacją ulicy Białobrzeskiej.

Spółka rozważa także budowę infrastruktury do magazynowania paliwa dla Bloku Energetycznego oraz dodatkowej linii służącej do jego przygotowywania z odpadów komunalnych zmieszanych.

- Oba przedsięwzięcia są obecnie na etapie zaawansowanych koncepcji - zaznacza Janusz Fic.

Dodaje, że decyzje dotyczące ich realizacji mogą zapaść w przyszłym roku, po konsultacjach z samorządami uczestniczącymi w regionalnym systemie gospodarki odpadami.

Dobra współpraca samorządów

Bernadeta Dżugan, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie, podkreśla znaczenie współpracy samorządów oraz połączenia gospodarki odpadami z energetyką. Jej zdaniem Krosno jest pod tym względem przykładem dla całej Polski, a regionalny system obejmujący tak dużą liczbę gmin wyróżnia się na tle innych przedsięwzięć na Podkarpaciu.

- Już w 2019 roku zarząd Krośnieńskiego Holdingu Komunalnego pomyślał o tym, że śmieci nie są tylko problemem, ale są zasobem - mówi Bernadeta Dżugan.

Jak zaznacza, odpady, których nie można poddać recyklingowi, mogą być wykorzystywane do produkcji energii. To z kolei może przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego regionu. Podkreśla również, że realizacja tak dużych przedsięwzięć wymaga współpracy samorządów, instytucji finansowych i spółek komunalnych.

Robert Petka, zastępca wójta gminy Olszanica, przyznaje, że kiedy samorządy podejmowały decyzje o przystąpieniu do projektu, nie brakowało obaw dotyczących jego funkcjonowania.

- Tam, gdzie jest 27 samorządów, tam z reguły jest 350 różnych zdań i każdy ciągnie w swoją stronę - mówi Robert Petka.

Przyznaje, że największe wątpliwości dotyczyły możliwości porozumienia się tak licznej grupy samorządów. Z perspektywy pięciu lat uważa jednak, że współpraca sprawdziła się w praktyce.

- Najważniejszy jest klimat współpracy - podkreśla.

Zdaniem Roberta Petki kluczowe okazały się dobra organizacja i umiejętność wypracowywania wspólnych rozwiązań. Z perspektywy gminy Olszanica jedną z największych korzyści jest stabilność systemu zagospodarowania odpadów. Samorząd nie musi co roku zastanawiać się, czy znajdzie odbiorcę odpadów i na jakich warunkach będzie mógł je przekazać.

Zastępca wójta gminy Olszanica nie ukrywa jednak, że utrzymanie nowoczesnego systemu gospodarki odpadami wiąże się z kosztami.

- To utrzymanie porządku, czystości i standardów XXI wieku kosztuje - podsumowuje Robert Petka.