Zmiana w dowodach osobistych. Koniec z wyprawami do urzędów

Od 1 grudnia 2026 roku wejdą w życie zmiany, które mają znacząco uprościć odbiór dowodów osobistych. Zgodnie z nowymi przepisami osoba składająca wniosek będzie mogła wskazać dowolny urząd gminy w Polsce, w którym odbierze gotowy dokument. To odejście od obecnej zasady, zgodnie z którą dowód osobisty trzeba odebrać dokładnie w tym samym urzędzie, w którym został złożony wniosek.

Zmiana wpisuje się w szerszy kierunek upraszczania procedur administracyjnych i ograniczania zbędnych formalności. W praktyce oznacza to koniec wielu dodatkowych podróży do urzędów, które do tej pory były konieczne wyłącznie po to, by odebrać gotowy dokument.

Odbiór dokumentu tam, gdzie jest to wygodne

Już dziś wniosek o wydanie dowodu osobistego można złożyć w dowolnym urzędzie gminy w Polsce, niezależnie od miejsca zameldowania. Problemem pozostaje jednak odbiór dokumentu, ponieważ obowiązujące przepisy wymagają, by nastąpił on w tym samym miejscu, w którym złożono wniosek.

Od grudnia 2026 roku ma się to zmienić. Obywatel będzie mógł wskazać urząd gminy najbardziej dogodny z punktu widzenia swojej codzienności. Oznacza to, że wniosek złożony w jednym mieście będzie można zakończyć odbiorem dokumentu w innym. Przykładowo, jeśli ktoś złoży wniosek w Warszawie, gotowy dowód będzie mógł odebrać na przykład w Krakowie albo w Gdańsku.

Ułatwienie dla pracujących, studentów i osób przebywających poza miejscem zamieszkania

Nowe rozwiązanie ma szczególne znaczenie dla osób, które pracują, studiują albo czasowo przebywają poza miejscem stałego zamieszkania. To właśnie oni najczęściej musieli dotąd dostosowywać swoje plany do wymogów administracyjnych i wracać do urzędu, w którym wcześniej złożyli wniosek.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazuje, że obecne przepisy są zbyt mało elastyczne. W ocenie resortu zmuszają one wielu obywateli do niepotrzebnych wyjazdów i generują dodatkowe obciążenia organizacyjne. Nowe regulacje mają ten problem wyeliminować, czyniąc procedurę odbioru dokumentu bardziej praktyczną i dostosowaną do realiów codziennego życia.

Dłuższa ważność dokumentów dla seniorów

Projekt przewiduje także zmianę dotyczącą okresu ważności dowodów osobistych dla osób, które ukończyły 70 lat. Zamiast obecnych 10 lat dokument miałby zachowywać ważność przez 15 lat. To rozwiązanie ma ograniczyć częstotliwość wymiany dokumentów w tej grupie wiekowej i zmniejszyć liczbę formalności, które trzeba dopełniać.

Jednocześnie projekt zakłada, że certyfikaty elektroniczne zapisane w e-dowodzie nadal będą ważne przez 10 lat. Oznacza to, że choć sam dokument ma być ważny dłużej, elektroniczna warstwa dowodu pozostanie objęta dotychczasowym okresem obowiązywania.

Nie tylko odbiór dowodu. W planach są także kolejne uproszczenia

Nowelizacja nie ogranicza się wyłącznie do zasad odbioru dokumentu. Przewiduje również możliwość przywrócenia ważności dowodu osobistego, jeśli został unieważniony z powodu błędu urzędnika. W takim przypadku obywatel nie musiałby wyrabiać nowego dokumentu, co oznaczałoby szybsze i prostsze rozwiązanie problemu.

Zmiany mają objąć także procedury zgłaszania utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego. Zgodnie z zapowiedziami mają one zostać uproszczone. Dodatkowo rodzice zyskają możliwość elektronicznego zgłaszania utraty dowodu dziecka, a obywatel będzie musiał zostać poinformowany o unieważnieniu swojego dokumentu.

Zmiany ważne dla milionów obywateli

Planowane ułatwienia mogą mieć duże znaczenie praktyczne, zwłaszcza że skala spraw związanych z dowodami osobistymi pozostaje bardzo duża. Jak wynika z podanych informacji, jeszcze w tym roku ważność utracą dowody osobiste około 3,7 mln Polaków.

To pokazuje, że każda zmiana usprawniająca procedury może przełożyć się na realną oszczędność czasu dla milionów obywateli. Jeśli nowe przepisy wejdą w życie zgodnie z planem, odbiór dowodu osobistego stanie się po prostu bardziej elastyczny, a kontakt z administracją w tej sprawie mniej uciążliwy niż dotychczas.