Jasiel: 80. rocznica mordu przez sotnię UPA [ZDJĘCIA]

Uroczystości przypomniały o wydarzeniach z 20 marca 1946 roku, kiedy oddziały UPA zaatakowały żołnierzy Wojsk Ochrony Pogranicza oraz funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej opuszczających placówkę w Jasielu. Wielu z nich dostało się do niewoli i zostało brutalnie zamordowanych. Wydarzenia te pochłonęły życie kilkudziesięciu osób i do dziś pozostają bolesnym symbolem powojennych dramatów mieszkańców regionu. Podczas obchodów podkreślano, że pamięć o ofiarach jest wspólnym obowiązkiem kolejnych pokoleń i fundamentem budowania przyszłości opartej na prawdzie, szacunku i pojednaniu, niezależnie od barw politycznych. 

Program uroczystości obejmował przegląd pododdziałów przez gen. bryg. Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej Tomasza Zybińskiego, podniesienie flagi państwowej na maszt oraz odegranie Mazurka Dąbrowskiego. Ważnym punktem był również Apel Pamięci, po którym uczestnicy składali kwiaty, znicze i wieńce pod pomnikiem WOP-istów. Następnie odbyła się ceremonia wręczenia odznaczeń i wyróżnień, w tym medali 35-lecia powołania BiOSG. Obchody uzupełnił program artystyczny przygotowany przez uczniów Szkoły Podstawowej w Jaśliskach, złożenie kwiatów pod Obeliskiem Kurierów Beskidzkich oraz pokaz ułańskiej musztry paradnej w wykonaniu rymanowskich licealistów, druhów PTG „Sokół” Rymanów. Zwieńczeniem spotkania był poczęstunek dla uczestników.

Hołd dla poległych i pamięć o historii

Podczas uroczystości w Jasielu oddano hołd żołnierzom Wojsk Ochrony Pogranicza oraz funkcjonariuszom MO, którzy zginęli podczas walk z oddziałami UPA w rejonie strażnicy Jasiel w 1946 roku. Przypomniano również, że ofiary tamtych wydarzeń spoczywają na cmentarzu w Zagórzu. W rocznicowych przemówieniach akcentowano znaczenie ich służby i poświęcenia dla Polski, podkreślając, że pamięć o nich pozostaje nie tylko wyrazem szacunku wobec poległych, ale także obowiązkiem współczesnych.

W trakcie obchodów uczczono również Kurierów Beskidzkich ZWZ/AK, którzy podczas II wojny światowej przemierzali beskidzkie szlaki, utrzymując łączność polskiego państwa podziemnego z wolnym światem. Złożenie kwiatów pod Obeliskiem Kurierów Beskidzkich stanowiło ważny element tej części uroczystości, przypominając o odwadze i determinacji ludzi działających w konspiracji.

W obchodach uczestniczyli przedstawiciele władz regionu, instytucji oraz służb mundurowych. Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej reprezentowali gen. bryg. SG Tomasz Zybiński oraz płk SG Robert Kielar. Straż Graniczna wystawiła poczet sztandarowy oraz Pododdział Reprezentacyjny. Obecna była również wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul. W wydarzeniu udział wzięli także przedstawiciele Krośnieńskiej Lewicy, którzy podkreślili znaczenie rocznicy jako jednej z najtragiczniejszych kart powojennej historii Bieszczadów.

Organizatorami uroczystości byli Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej w Przemyślu, Związek Żołnierzy Wojska Polskiego z płk. w stanie spoczynku Markiem Borkowskim na czele, Gmina Jaśliska na czele z wójt gminy Beatą Madej oraz Nadleśnictwo Rymanów. Wspólne przygotowanie wydarzenia przez instytucje państwowe, samorządowe i środowiska kombatanckie nadało obchodom szczególną rangę.

Wyraźna obecność PTG „Sokół” Rymanów

Istotną rolę podczas uroczystości odegrali druhowie Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Rymanów, który tworzy młodzież z klas mundurowych Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Wyspiańskiego w Rymanowie. Rymanowscy Sokoli wspólnie z żołnierzami WOP wystawili wartę przy pomniku WOP-istów. Pełnili ją Sebastian Wronowski i Mateusz Wotszel. Oprawę muzyczną tej części zapewnili druhna Magdalena Rąpała, która wykonała pieśń „Śpij kolego”, oraz Sebastian Litarowicz, akompaniujący na trąbce. Ten sam druh grał także na werblu melodię tremolo podczas składania wieńców.

Pod Obeliskiem Kurierów Beskidzkich wartę pełnili Krystian Łątka i Filip Bolanowski, których na posterunek rozprowadzał Hubert Giebułtowicz. PTG „Sokół” Rymanów wystawiło również poczet sztandarowy w składzie: Julia Daszkiewicz, Katarzyna Urban i Mikołaj Kielar. Funkcję dowódcy pełnił Szymon Staroń. Obecność młodzieży z Rymanowa była jednym z najbardziej zauważalnych elementów całych obchodów i pokazała, że pamięć historyczna jest nadal żywa także wśród najmłodszego pokolenia.

Pokaz musztry paradnej zwieńczeniem uroczystości

Ukoronowaniem obchodów był pokaz ułańskiej musztry paradnej w wykonaniu rymanowskich licealistów, druhów PTG „Sokół” Rymanów. W pokazie udział wzięli: Julia Daszkiewicz, Nikola Komańska, Kinga Pełdiak, Katarzyna Urban, Piotr Dobrowolski, Oskar Dobrowolski, Anna Dudek, Dominika Gibała, Amelia Makulska, Szymon Staroń, Mateusz Wotszel, Sebastian Wronowski, Julia Zawada, Szymon Szerszeń, Rodion Tkachenko, Nikola Topolska, Mikołaj Kielar oraz Dawid Stabryła, który zapewnił akompaniament na werblu. Ponadto w jasielskich obchodach uczestniczyli także Konrad Bereś, Wiktoria Mindur, Zuzanna Szmyd, Emilia Hędrzak i Kornel Poznar.

Pokaz spotkał się z bardzo ciepłym przyjęciem publiczności i przyniósł młodzieży z Rymanowa liczne brawa oraz pochwały. Doskonałego występu osobiście pogratulował gen. bryg. Tomasz Zybiński, obecny na uroczystościach. Występ młodych druhów stał się nie tylko widowiskowym elementem obchodów, ale również wyrazem szacunku dla tradycji służby i patriotycznego wychowania.

Odznaczenia i wyróżnienia

Jednym z ważnych punktów obchodów była ceremonia wręczenia odznaczeń i wyróżnień. Gen. bryg. SG Tomasz Zybiński został wyróżniony Krzyżem Wielkim Związku Żołnierzy Wojska Polskiego. „Złote Krzyże z Gwiazdą” Związku Żołnierzy Wojska Polskiego otrzymali prezes PTG „Sokół” Rymanów druh Kazimierz Cetnarski oraz burmistrz Gminy Rymanów Grzegorz Wołczański. Były to wyróżnienia podkreślające zaangażowanie w kultywowanie pamięci historycznej oraz działalność na rzecz środowisk patriotycznych.

W imieniu PTG „Sokół” Rymanów wiązankę kwiatów złożyli druhowie Kazimierz Cetnarski i Bartosz Golowski. W imieniu Zespołu Szkół Publicznych w Rymanowie kwiaty złożyli dyrektor Beata Suwała i Artur Sołtysik, natomiast w imieniu Gminy Rymanów hołd oddał burmistrz Grzegorz Wołczański. Był to czytelny znak wspólnoty pamięci i współodpowiedzialności za zachowanie lokalnego dziedzictwa historycznego.

Pamięć, która zobowiązuje

Obchody w Jasielu po raz kolejny pokazały, że pamięć o ofiarach zbrodni z 1946 roku pozostaje żywa i ma wymiar nie tylko historyczny, ale również społeczny i wychowawczy. Uroczystości połączyły oficjalny ceremoniał, religijny i patriotyczny wymiar wspomnień oraz zaangażowanie młodzieży, która aktywnie włączyła się w ich przygotowanie i oprawę.

W miejscu naznaczonym tragiczną historią wybrzmiało przesłanie o konieczności pielęgnowania pamięci o tych, którzy oddali życie w służbie Polsce. Jasielskie obchody były wyrazem szacunku wobec poległych żołnierzy WOP i funkcjonariuszy MO, a także wszystkich, którzy przez lata strzegli bezpieczeństwa granic i niepodległości państwa. Cześć ich pamięci.