Kierowcy muszą słuchać poleceń strażaków, inaczej grozi mandat do 5000 zł

Od 18 maja 2026 roku obowiązują przepisy, które w istotny sposób zmieniają sytuację kierowców na polskich drogach. Jak przypomina serwis Prawo.pl, nowelizacja objęła art. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, czyli przepis określający katalog osób uprawnionych do wydawania poleceń i sygnałów uczestnikom ruchu. Wśród nich pojawili się strażacy, co oznacza, że ich polecenia stały się dla kierujących wiążące na takich samych zasadach jak polecenia wydawane przez policjantów.

Zmiana ma znaczenie praktyczne przede wszystkim podczas zdarzeń drogowych, pożarów i innych sytuacji wymagających natychmiastowej organizacji ruchu oraz zabezpieczenia miejsca działań. Od teraz strażak może nie tylko kierować ruchem, ale także zatrzymywać pojazdy. Co ważne, nowe uprawnienia dotyczą nie tylko funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej, ale również strażaków ochotniczych straży pożarnych.

Nowe uprawnienia dla strażaków

Nowelizacja rozszerzyła katalog osób, których polecenia na drodze mają moc prawną. W praktyce oznacza to, że kierowca samochodu osobowego nie może już traktować dyspozycji strażaka wyłącznie jako sugestii. Jeśli strażak nakaże zatrzymanie pojazdu, zmianę kierunku jazdy czy ominięcie określonego odcinka drogi, uczestnik ruchu ma obowiązek się do tego zastosować.

Istotne jest również to, że uprawnienia te nie ograniczają się wyłącznie do momentu prowadzenia bezpośredniej akcji ratowniczej. Przepisy przewidują, że strażacy mogą z nich korzystać także podczas wykonywania ustawowych zadań niezwiązanych bezpośrednio z samą akcją. To rozwiązanie ma zwiększyć sprawność działania służb i poprawić bezpieczeństwo w miejscach, gdzie szybka reakcja oraz podporządkowanie się poleceniom są kluczowe.

Cel zmian: sprawniejsze działania i większe bezpieczeństwo

Za nowymi regulacjami stoi jasna intencja ustawodawcy. Chodzi o zwiększenie efektywności działań ratowniczych oraz poprawę bezpieczeństwa na drogach, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych. W praktyce oznacza to usunięcie luki, która mogła utrudniać pracę służb na miejscu pożaru, wypadku lub innego niebezpiecznego zdarzenia.

Z perspektywy bezpieczeństwa rozwiązanie wydaje się logiczne. Strażacy bardzo często jako pierwsi organizują miejsce zdarzenia, wyznaczają strefy bezpieczeństwa i dbają o drożność dojazdu dla pojazdów ratowniczych. W takich okolicznościach brak jednoznacznego obowiązku podporządkowania się ich poleceniom mógł prowadzić do chaosu i wydłużenia czasu działań. Nowe przepisy mają temu zapobiegać.

Mandat za zignorowanie polecenia

Wraz z wejściem w życie nowelizacji pojawiła się także wyraźna sankcja dla osób, które nie zastosują się do poleceń strażaka. Od 18 maja za takie zachowanie można otrzymać mandat na podstawie art. 65a Kodeksu wykroczeń. Kara wynosi od 20 do 5000 zł.

To oznacza, że lekceważenie poleceń wydawanych przez strażaka może mieć nie tylko konsekwencje dla bezpieczeństwa, ale również odczuwalny wymiar finansowy. W praktyce kierowcy powinni więc pamiętać, że w rejonie prowadzonych działań ratowniczych lub innych czynności wykonywanych przez uprawnionego strażaka należy bezwzględnie stosować się do przekazywanych sygnałów i poleceń.

Nie każdy strażak od razu może kierować ruchem

Choć nowe przepisy znacząco poszerzają kompetencje strażaków, nie oznacza to, że każdy z nich automatycznie uzyskuje prawo do wydawania poleceń uczestnikom ruchu drogowego. Nadal konieczne jest odbycie odpowiedniego przeszkolenia dla osób kierujących ruchem.

Szkolenia organizują wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego. W zależności od WORD-u ich koszt wynosi od 240 do 400 zł. Kurs trwa osiem godzin i kończy się egzaminem. Po jego zdaniu uczestnik otrzymuje zaświadczenie ważne przez pięć lat. Dopiero spełnienie tych warunków pozwala legalnie wykonywać czynności związane z kierowaniem ruchem i zatrzymywaniem pojazdów.

Zmiany objęły też inne służby i kierowców OSP

Nowelizacja przyznała nowe uprawnienia także ratownikom wodnym oraz służbie wykonującej ratownictwo morskie. W ich przypadku zmiany nie odnoszą się jednak do ruchu drogowego, lecz do zakresu działania tych formacji wynikającego z nowych regulacji.

Tego samego dnia, 18 maja 2026 roku, pojawiło się jeszcze jedno istotne ułatwienie dotyczące strażaków, zwłaszcza związanych z ochotniczymi strażami pożarnymi. Kierowcy realizujący zadania w ramach takich jednostek mogą ubiegać się o wydanie zezwolenia na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi bez opłaty. W praktyce oznacza to oszczędność 50 zł, ponieważ właśnie taka kwota była wcześniej pobierana w wydziałach komunikacji przy składaniu wniosku.

Nowe regulacje porządkują kompetencje służb i wzmacniają pozycję strażaków podczas działań prowadzonych w przestrzeni publicznej. Dla kierowców oznacza to jedno: polecenia wydawane przez odpowiednio przeszkolonego strażaka mają moc prawną i ich ignorowanie może skończyć się mandatem. W realiach akcji ratowniczych to nie tylko kwestia przepisów, ale przede wszystkim bezpieczeństwa wszystkich uczestników zdarzenia.