Zauważ, zapytaj, zaakceptuj, zareaguj. W Zespole Szkół w Iwoniczu rozmawiano o pomocy młodzieży

Organizatorem konferencji był Zespół Szkół w Iwoniczu.  

- Nasza szkoła charakteryzuje się tym, że na pierwszym miejscu dla kadry nauczycielskiej i kierowniczej jest dobrostan ucznia, nauczyciela i rodzica. Stąd pomysł na dzisiejszą konferencję - mówi Iwona Pytel, dyrektor ZS w Iwoniczu. 

Do udziału w wydarzeniu zaproszono specjalistów oraz przedstawicieli instytucji, które na co dzień zajmują się pomocą dzieciom i młodzieży w kryzysie. Celem było nie tylko przekazanie wiedzy, ale także wskazanie uczestnikom miejsc i sposobów uzyskania wsparcia w trudnych sytuacjach.

Konferencja zgromadziła liczne grono zainteresowanych problemem: nauczycieli, psychologów, przedstawicieli instytucji pomocowych oraz samorządowców, nie tylko z powiatu krośnieńskiego.

Inicjatorką była szkolna psycholog Marta Dragan. Jak podkreśla, młodzi ludzie potrzebują nie tylko pomocy specjalistów, ale przede wszystkim atmosfery bezpieczeństwa i zwracania uwagi na ich potrzeby.

Podczas konferencji szczególną uwagę poświęcono tematowi zachowań samobójczych wśród dzieci i młodzieży oraz sposobom ich wczesnego rozpoznawania. Główną prelegentką była dr Halszka Witkowska, uznawana za jedną z największych ekspertek w tej dziedzinie w Polsce. Jak zaznaczyła podczas wystąpienia, problem jest poważny i wciąż zbyt rzadko poruszany w debacie publicznej.

- Zachowania samobójcze wśród dzieci i młodzieży to temat, który budzi dużo emocji. Rocznie Komenda Główna Policji rejestruje ponad dwa tysiące prób samobójczych. Statystycznie patrząc, sześć razy więcej dzieci ginie w wyniku samobójstwa niż w wyniku utonięć. O bezpieczeństwie nad wodą się mówi dużo, o samobójstwach cały czas za mało - podkreśla dr Halszka Witkowska.

Ekspertka zwraca uwagę, że zapobieganie tragediom wymaga współpracy wielu środowisk – szkoły, systemu ochrony zdrowia, rodziny i instytucji pomocowych.

Jednym z elementów profilaktyki jest tzw. pierwsza pomoc emocjonalna, oparta na zasadzie „4Z”: zauważ, zapytaj, zaakceptuj, zareaguj.

- Musimy nauczyć się zauważać sygnały kryzysu. Mogą to być zmiany w zachowaniu, słowach czy nastroju młodego człowieka. Jeśli dziecko nagle odcina się od znajomych, nie chce chodzić do szkoły albo mówi, że jego życie nie ma sensu, to są to sygnały, których nie można ignorować - tłumaczy dr Halszka Witkowska.

Dodaje, że kryzys dziecka bardzo często oznacza także kryzys dla całej rodziny.

- Gdy rodzice dowiadują się o samouszkodzeniach czy myślach samobójczych swojego dziecka, pojawia się ogromny stres i wiele pytań. Zastanawiają się, czy są dobrymi rodzicami i czy czegoś nie przeoczyli - zaznacza dr Halszka Witkowska.

Pomysłodawczyni i koordynatorka pierwszego w Polsce serwisu edukacyjno-pomocowego dla osób w kryzysie samobójczym i ich bliskich „Życie warte jest rozmowy”(zwjr.pl) podkreśla, że równie ważne jest zapewnienie wsparcia dorosłym. 

- W ramach serwisu prowadzimy bezpłatne konsultacje online. Pomagamy im zrozumieć sytuację dziecka i znaleźć sposób radzenia sobie z kryzysem. Z takiej pomocy mogą korzystać również nauczyciele oraz szkoły, w których doszło do próby samobójczej lub śmierci ucznia - dodaje dr Halszka Witkowska.

Na stronie projektu dostępne są również bezpłatne materiały edukacyjne i poradniki dotyczące m.in. pierwszej pomocy emocjonalnej, wsparcia ucznia po próbie samobójczej czy współpracy szkoły z rodziną dziecka w kryzysie.

Podczas konferencji poruszono również temat wyzwań, z jakimi mierzy się współczesna młodzież. Jak podkreśla psycholog i certyfikowana specjalistka psychoterapii uzależnień Aleksandra Gadzała, młodzi ludzie dorastają w świecie pełnym bodźców i presji.

- Młodzież żyje w rzeczywistości, w której dostęp do używek jest bardzo łatwy, a ogromną rolę odgrywają media społecznościowe. Nadmierne korzystanie może wpływać na funkcjonowanie mózgu, samoregulację i podejmowanie decyzji - zaznacza Aleksandra Gadzała.

Dodaje, że dla rodziców szczególnie ważny powinien być dialog i budowanie relacji z młodym człowiekiem.

- Kluczowe jest to, czy w relacji rodzica z dzieckiem jest przestrzeń do szczerej rozmowy. Jeśli młody człowiek obawia się reakcji dorosłych lub czuje, że nie zostanie zrozumiany, może nie chcieć mówić o swoich problemach - mówi Aleksandra Gadzała.

Uczestnicy konferencji podkreślają, że tego typu spotkania jak to w Iwoniczu są niezwykle ważne, ponieważ pozwalają nie tylko zdobywać wiedzę, ale także budować współpracę między szkołami, specjalistami i instytucjami pomocowymi.

- Wymiana doświadczeń i kontaktów ma pomóc w tworzeniu skutecznego systemu wsparcia dla młodych ludzi w kryzysie - tłumaczy Marta Dragan.

Prelegentami Powiatowej Konferencji „Kiedy młody człowiek woła o pomoc – wiedza, reakcja, współpraca” byli: dr Halszka Witkowska, (wiceprezes Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego, Ekspert Biura ds. Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, Prezes Fundacji Życie warte jest rozmowy, wykładowca na Wydziale Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego, pomysłodawczyni i koordynatorka pierwszego w Polsce serwisu edukacyjno-pomocowego dla osób w kryzysie samobójczym i ich bliskich), Adrianna Obutelewicz-Pyrzyńska (Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego w Rzeszowie), Tomasz Kobylański (Wiceprezes Fundacji PRO-FIL i współzałożyciel Centrum Pomocy Dzieciom w Rzeszowie), Sławomir Zuzak i Aleksandra Gadzała (Poradnia Leczenia Uzależnień dla Dzieci i Młodzieży w Rymanowie-Zdroju) oraz Józef Olejko (psycholog i psychoterapeuta psychodynamiczny).