Laboratorium urządzono w Kampusie Technicznym Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Krośnie. Dziś (19 listopada) odbyło się uroczyste otwarcie pracowni. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele uczelni, administracji rządowej i samorządowej oraz firmy Teldat, która opracowała system zarządzania kryzysowego Jaśmin.
Podstawowym wyposażeniem pracowni jest Wielośrodowiskowy Zautomatyzowany System Zarządzania Kryzysowego JAŚMIN. Oprogramowanie umożliwia gromadzenie, analizowanie i prezentowanie informacji dotyczących zagrożeń, dostępnych sił i środków oraz prowadzonych działań. Pozwala również na tworzenie planów reagowania, monitorowanie sytuacji na mapach cyfrowych i koordynowanie pracy różnych służb.

Krośnieńskie laboratorium wyróżnia się połączeniem systemu Jaśmin z dwoma zaawansowanymi symulatorami. Umożliwiają one odtwarzanie sytuacji kryzysowych w wirtualnym środowisku, z uwzględnieniem rzeczywistego ukształtowania terenu, infrastruktury, pojazdów i jednostek uczestniczących w działaniach.
- Jestem przekonany, że pracownia będzie służyła nie tylko studentom, ale będzie także wykorzystywana do szkoleń środowiskowych, między innymi dla jednostek samorządowych oraz różnego rodzaju służb - mówi prof. Zbigniew Barabasz, rektor PANS w Krośnie.
Łukasz Blechman, zastępca dyrektora Departamentu Marketingu i Handlu firmy Teldat, informuje, że w Polsce funkcjonuje już 17 laboratoriów wykorzystujących system Jaśmin.
- Ale to jest pierwsze w Polsce, który ma moduł symulacyjny. Nie musimy realizować prawdziwych ćwiczeń z użyciem prawdziwych sił i środków w terenie. Możemy to robić właśnie w świecie wirtualnym - tłumaczy.

Przygotowywane scenariusze mogą obejmować powodzie, katastrofy, ataki terrorystyczne czy działania dywersyjne. Symulatory pozwalają również odtwarzać zachowanie ludności podczas zagrożenia, w tym reakcje na wybuchy czy strzały. Dzięki okularom VR i dodatkowym kontrolerom uczestnicy mogą obserwować przebieg zdarzeń z perspektywy osób biorących udział w działaniach.
Szkolenia dla studentów i służb
Nowe laboratorium będzie wykorzystywane przede wszystkim podczas kształcenia studentów bezpieczeństwa wewnętrznego. Dr Jacek Kraś, kierownik Zakładu Bezpieczeństwa Wewnętrznego PANS w Krośnie, tłumaczy, że z systemu będzie można korzystać na ponad połowie zajęć przewidzianych w programie studiów. Wykładowcy będą również mogli przygotowywać własne scenariusze ćwiczeń.
- Na koniec trzeciego roku, czyli po zakończeniu edukacji na studiach licencjackich, studenci otrzymają certyfikat potwierdzający umiejętności i kompetencje w zakresie obsługi tego programu - mówi dr Jacek Kraś.
Studenci będą uczyć się między innymi przygotowywania planów działań, korzystania z map operacyjnych oraz posługiwania się oznaczeniami stosowanymi przez służby, w tym symboliką wynikającą z przepisów krajowych i standardów NATO. Zdobyte umiejętności mają być przydatne także podczas pracy z innymi systemami wykorzystywanymi w zarządzaniu kryzysowym.

Jan Ziobro, zastępca dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie, zwraca uwagę, że oprócz nowoczesnych narzędzi potrzebna jest odpowiednio przygotowana kadra.
- Dzisiaj człowiek jest najważniejszym elementem każdej instytucji - podkreśla.
Jak przyznaje, z systemem Jaśmin współpracuje już od kilku lat. Wspomina zarówno ćwiczenia z zakresu zarządzania kryzysowego, jak i współpracę z przedstawicielami firmy Teldat podczas działań związanych z powodzią we Wrocławiu w 2024 roku.
System Jaśmin był już wykorzystywany podczas ćwiczeń służb na Podkarpaciu. Jak przypomina Łukasz Blechman, korzystano z niego między innymi podczas manewrów „Bieszczady 2024” oraz tegorocznych ćwiczeń „Podkarpacie – Podniebyle 2026”.
Pierwsze z nich odbywały się między innymi w rejonie Soliny, gdzie ćwiczono reagowanie na zagrożenia terrorystyczne, pożary oraz wypadki na wodzie. Z kolei wrześniowe manewry w gminie Jedlicze obejmowały między innymi ewakuację mieszkańców, reagowanie na zagrożenia chemiczne i radiologiczne oraz działania związane z podejrzeniem skażenia wody.

Największym sprawdzianem dla oprogramowania były działania podczas powodzi w 2024 roku. Jaśmin wspierał wówczas Wojska Obrony Terytorialnej w ramach operacji „Feniks”.
Do systemu trafiały informacje o zniszczonych drogach, mostach i budynkach, a także obrazy pozyskiwane z dronów i kamer miejskich. Dane wykorzystywano do planowania przemieszczania się zespołów pracujących w terenie oraz organizowania pomocy dla mieszkańców.
- I to się działo w czasie rzeczywistym, a szybkość docierania i otrzymania tej informacji była dla dowódcy najważniejsza - relacjonuje Łukasz Blechman.
Przenośne centrum zarządzania kryzysowego
Podczas otwarcia laboratorium zaprezentowano także Przenośne Centrum Zarządzania Kryzysowego, określane jako Integrator SZK. To urządzenie umożliwiające stworzenie lokalnej sieci, do której można podłączyć między innymi tablety, drony oraz sprzęt łączności radiowej wykorzystywany przez różne służby.

Integrator może pracować bez dostępu do zewnętrznej sieci telekomunikacyjnej, a dodatkowy magazyn energii pozwala na jego zasilanie przez ponad dziesięć godzin. Umożliwia również połączenie różnych systemów łączności radiowej, ułatwiając komunikację między uczestnikami działań.
Inwestycja za blisko pół miliona złotych
Na utworzenie laboratorium uczelnia otrzymała dofinansowanie z Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego i Samorządu Województwa. Inwestycja objęła zakup specjalistycznego oprogramowania, symulatorów, stanowisk komputerowych i pozostałego wyposażenia pracowni.
Przed oficjalnym otwarciem pracownicy uczelni przeszli tygodniowe szkolenie z obsługi systemu JAŚMIN. Podczas uroczystości otrzymali certyfikaty potwierdzające zdobyte umiejętności.
Uczelnia rozważa również połączenie systemu Jaśmin z funkcjonującym już w PANS laboratorium 5G.



.jpg)






.jpg)