Zasiłek opiekuńczy także dla przedsiębiorców. ZUS przypomina o zasadach i limitach świadczenia

ZUS podkreśla, że ubezpieczenie chorobowe daje prawo nie tylko do zasiłku chorobowego w razie własnej niezdolności do pracy, lecz także do świadczeń związanych z koniecznością opieki nad bliskimi. Dotyczy to między innymi opieki nad chorym dzieckiem, małżonkiem, rodzicem, rodzeństwem czy teściową. W takim przypadku za czas sprawowania opieki może przysługiwać zasiłek opiekuńczy.

Kto może otrzymać świadczenie

Podstawowym warunkiem uzyskania zasiłku opiekuńczego jest podleganie ubezpieczeniu chorobowemu. Dla osób zatrudnionych na umowę o pracę jest ono obowiązkowe. W przypadku umowy zlecenia, innej umowy agencyjnej, a także prowadzenia działalności gospodarczej, ubezpieczenie chorobowe ma charakter dobrowolny. To oznacza, że samo prowadzenie firmy nie wyklucza prawa do świadczenia.

Jak informuje Wojciech Dyląg, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podkarpackim, przedsiębiorca może otrzymać zasiłek opiekuńczy, jeśli podlega ubezpieczeniu chorobowemu i spełnia pozostałe warunki określone w przepisach. Oznacza to, że osoby prowadzące własny biznes mają dostęp do tego wsparcia na takich zasadach, jakie wynikają z ustawy.

Maksymalnie 60 dni opieki w roku

Zasiłek opiekuńczy można otrzymać maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym, jeśli opieka dotyczy chorego dziecka do ukończenia 14. roku życia. Taki sam limit obowiązuje również w przypadku opieki nad zdrowym dzieckiem do ukończenia 8 lat w szczególnych sytuacjach przewidzianych przepisami, na przykład z powodu nieprzewidzianego zamknięcia żłobka lub przedszkola, do którego uczęszcza dziecko.

Prawo do świadczenia mają na równi matka i ojciec dziecka. Jednocześnie za ten sam okres zasiłek może otrzymać tylko jedno z rodziców, to które złoży wniosek o jego wypłatę. Co do zasady zasiłek opiekuńczy przysługuje wtedy, gdy nie ma innych członków rodziny mogących zapewnić opiekę. Wyjątek dotyczy opieki nad chorym dzieckiem do 2. roku życia.

Dodatkowy zasiłek dla ojca dziecka

Przepisy przewidują również szczególne rozwiązanie dla ojca dziecka. Jeśli ubezpieczona matka przed upływem 8 tygodni po porodzie przebywa w szpitalu lub innym zakładzie leczniczym z powodu stanu zdrowia uniemożliwiającego jej osobistą opiekę nad dzieckiem, legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji albo porzuciła dziecko, ubezpieczonemu ojcu przysługuje dodatkowo zasiłek opiekuńczy w wymiarze do 8 tygodni.

Warunkiem jest przerwanie zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. To rozwiązanie ma zapewnić ciągłość opieki nad noworodkiem w wyjątkowo trudnych okolicznościach rodzinnych i zdrowotnych.

Kiedy przysługuje 30 dni

Z zasiłku opiekuńczego w wymiarze do 30 dni w roku kalendarzowym można skorzystać w przypadku opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, które ukończyło 8 lat, ale nie ma jeszcze 18 lat, jeżeli konieczność opieki wynika z porodu, choroby albo pobytu w szpitalu małżonka lub rodzica dziecka, który stale się nim opiekuje. Taki sam limit dotyczy także opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat, ale nie ma jeszcze 18 lat.

Trzydziestodniowy limit przysługuje wtedy, gdy dziecko ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej lub długotrwałej opieki bądź pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji dziecka.

ZUS zaznacza, że limit 30 dni w roku kalendarzowym obowiązuje także wtedy, gdy w rodzinie jest więcej niż jedno dziecko niepełnosprawne w wieku od 8 lub 14 do 18 lat, w zależności od sytuacji określonej w przepisach.

Dla kogo 14 dni

Jeśli konieczna jest opieka nad chorym dzieckiem powyżej 14. roku życia, które nie jest dzieckiem z niepełnosprawnością, lub nad innym chorym członkiem rodziny, zasiłek opiekuńczy przysługuje maksymalnie przez 14 dni w roku kalendarzowym. Do kręgu tych osób należą między innymi małżonek, rodzice, wnuki, rodzeństwo, teściowie i dziadkowie.

Bez okresu wyczekiwania

Istotną informacją dla ubezpieczonych jest to, że prawo do zasiłku opiekuńczego nie zależy od długości podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Jak wyjaśnia rzecznik ZUS, świadczenie przysługuje niezależnie od okresu ubezpieczenia. Oznacza to, że nawet jeśli dziecko zachoruje już po krótkim czasie od rozpoczęcia pracy lub objęcia ubezpieczeniem, rodzic może ubiegać się o zasiłek.

Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. Jeśli natomiast opieka dotyczy wyłącznie dzieci niepełnosprawnych i innych chorych członków rodziny, limit wynosi 30 dni.

Jak złożyć wniosek

Aby otrzymać świadczenie, trzeba złożyć odpowiedni wniosek. W zależności od okoliczności konieczne może być również dołączenie zaświadczenia lekarskiego oraz innych dokumentów potwierdzających prawo do zasiłku. ZUS przypomina, że świadczenie nie jest przyznawane automatycznie, dlatego samo spełnienie warunków nie wystarczy bez dopełnienia formalności.

Wniosek można złożyć między innymi za pośrednictwem portalu eZUS. Dodatkowe informacje dotyczące zasad przyznawania zasiłków dostępne są w materiałach publikowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dla przedsiębiorców, zleceniobiorców i innych osób objętych dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym to ważne przypomnienie, że zakres ochrony z tego tytułu obejmuje także sytuacje, w których trzeba zrezygnować z pracy, by zaopiekować się najbliższymi.

Zasiłek opiekuńczy pozostaje więc istotnym elementem systemu wsparcia dla ubezpieczonych, także tych prowadzących własną działalność. Kluczowe znaczenie ma jednak nie tylko samo prawo do świadczenia, ale również znajomość limitów, warunków i terminowe złożenie wniosku.