Umowy o dzieło najczęściej na kilka dni. Podkarpacki ZUS podsumowuje 2025

Obowiązek informowania ZUS o zawieraniu umów o dzieło funkcjonuje od 2021 r. W 2025 r. od 1 stycznia do 31 grudnia do Zakładu wpłynęło w całym kraju ponad 1,1 mln formularzy RUD, a w województwie podkarpackim około 21 tys. Zgłoszenia te dotyczyły prawie 1,3 mln umów o dzieło w Polsce, z czego w regionie podkarpackim zgłoszono ponad 22,3 tys.

– Informacje o umowach przekazało 69,6 tys. podmiotów w kraju, w tym ponad 2,5 tys. w województwie podkarpackim. W porównaniu z 2024 r. liczba zgłoszeń zmniejszyła się o 2,49 proc., a liczba umów o dzieło spadła o 6,5 proc. Było ich najmniej od pięciu lat, czyli od momentu uruchomienia rejestru w 2021 r. Jednocześnie liczba osób wykonujących umowy o dzieło pozostaje na zbliżonym poziomie. W 2025 r. było ich około 318 tys. w całym kraju, w tym 11,5 tys. na Podkarpaciu – informuje Wojciech Dyląg, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa podkarpackiego.

Zdecydowana większość zgłoszeń przez internet

Dane pokazują rosnącą cyfryzację kontaktów przedsiębiorców z ZUS. W 2025 r. aż 92,46 proc. formularzy RUD przekazano za pośrednictwem portalu eZUS. To najwyższy udział zgłoszeń elektronicznych od początku funkcjonowania rejestru.

Dla porównania, w 2021 r. ponad 148 tys. zgłoszeń trafiło do ZUS pocztą. W 2025 r. było ich już tylko około 74 tys., czyli niemal o połowę mniej. Osobiste składanie dokumentów w placówkach Zakładu zdarza się obecnie sporadycznie.

Najczęściej umowa tylko na jeden dzień

Z analizy rejestru wynika, że umowy o dzieło są wykorzystywane głównie przy krótkich projektach. Największa grupa – aż 29 proc. – to umowy zawierane na jeden dzień. Kolejne 7 proc. trwa dwa dni.

Połowa wszystkich umów kończy się przed upływem około tygodnia, ponieważ mediana długości umowy wynosi 5 dni. Jednocześnie średni czas trwania umowy jest znacznie dłuższy i wynosi 34 dni, co oznacza, że obok bardzo krótkich zleceń występują również dłuższe projekty.

Najwięcej w branżach kreatywnych i technologicznych

Ponad połowa wykonawców umów o dzieło pracowała w trzech sektorach gospodarki:

• informacja i komunikacja – 20,5 proc.,
• działalność profesjonalna, naukowa i techniczna – 17,5 proc.,
• działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją – 14,6 proc.

W 2025 r. najbardziej wzrosła liczba osób wykonujących umowy o dzieło w sektorze usług administrowania i działalności wspierającej – o 10,2 proc. Największy spadek odnotowano natomiast w przetwórstwie przemysłowym – o 8 proc.

Podkarpacie w środku krajowego zestawienia

Najwięcej zgłoszeń pochodziło z województwa mazowieckiego – blisko 580 tys. umów. Najmniej odnotowano w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie zgłoszono 9,7 tys. takich umów.

Pod względem liczby zgłoszonych umów województwo podkarpackie zajmuje 10. miejsce w kraju.

Kto wykonuje umowy o dzieło

Wśród wykonawców nieznacznie przeważają mężczyźni – stanowią 51,3 proc. wszystkich osób wykonujących umowy o dzieło. Najliczniejszą grupą wiekową są osoby w wieku od 30 do 39 lat – to niemal jedna czwarta wszystkich wykonawców. Z kolei osoby w wieku od 20 do 59 lat stanowią ponad 80 proc. tej grupy.

Około 6 proc. wykonawców stanowią cudzoziemcy. Najliczniejsi są obywatele Ukrainy (43,6 proc. wszystkich cudzoziemców), następnie Białorusi (30,5 proc.). Wśród wykonawców są również osoby z Rosji, Wielkiej Brytanii, Niemiec czy Indii.

Najczęściej korzystają małe firmy

Z danych ZUS wynika, że najczęściej z tej formy współpracy korzystają niewielkie przedsiębiorstwa. Prawie 60 proc. podmiotów zgłaszających umowy o dzieło to firmy zatrudniające nie więcej niż dziewięciu ubezpieczonych. Duże przedsiębiorstwa, zatrudniające ponad 250 osób, stanowią jedynie 3,3 proc. wszystkich płatników zgłaszających takie umowy.

Po pięciu latach funkcjonowania rejestru obraz rynku pozostaje stabilny. Umowy o dzieło są najczęściej wykorzystywane przez małe firmy, szczególnie w branżach kreatywnych i technologicznych, a większość z nich ma charakter krótkoterminowy.

Pełny raport „Rejestr umów o dzieło. Analiza danych z formularzy RUD przekazanych od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r.” dostępny jest na stronie internetowej ZUS w sekcji analizy i raporty.