Ile kosztuje zdrowie? NFZ przedstawia dane o wydatkach na refundację świadczeń i leków

Dane w raporcie uwzględniają te świadczenia, które można jednoznacznie przypisać do konkretnego pacjenta. Dodatkowo analitycy NFZ oszacowali, ile kosztują – w przeliczeniu na pacjenta – świadczenia udzielane w podstawowej opiece zdrowotnej. Są one rozliczane inaczej niż większość świadczeń, za które płaci NFZ. W tym przypadku mamy do czynienia z ryczałtem za każdego pacjenta zapisanego do danej placówki POZ. 

- Często słyszymy pytanie o to „na co idą moje składki zdrowotne”. W najnowszym raporcie NFZ odpowiadamy na to pytanie. Nasze wyliczenia dokładnie pokazują, jak w imieniu wszystkich ubezpieczonych, gospodarujemy środkami na zdrowie. Z danych wynika, że na leczenie pacjentów w publicznym systemie wydajemy coraz więcej - podkreśla Filip Nowak, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

W Polsce finansowanie systemu ochrony zdrowia bazuje na powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Wpływy ze składki zdrowotnej stanowią znaczną część budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia.

Coraz wyższe koszty ochrony zdrowia 

Wartość analizowanych świadczeń i leków, których koszt można przypisać bezpośrednio do konkretnego pacjenta, wyniosły w 2024 roku 169 mld zł. To o przeszło 24,5 mld zł więcej niż w poprzednim roku.

W finansowaniu ochrony zdrowia, jak w wielu innych obszarach obserwuje sie tzw. zasadę Pareta – na podstawie danych NFZ można zauważyć, że 80 proc. budżetu na świadczenia i leki jest przeznaczane na potrzeby zdrowotne niemal 20 proc. najbardziej potrzebującej populacji. Zatem znacząca część środków jest przeznaczana na dość niewielką liczbę pacjentów. 

- Aby jeszcze lepiej zobrazować jak rozkładają się wydatki NFZ na leczenie „najdroższych” pacjentów, wyodrębniliśmy populację takich pacjentów, których leczenie kosztowało powyżej 100 tysięcy i 250 tysięcy złotych - mówi Filip Urbański, dyrektor departamentu analitycznego w NFZ.

Słowem „najdroższy”, wyłącznie na potrzeby raportu, analitycy nazwali pacjentów, za których leczenie NFZ zapłacił najwięcej. Jednocześnie są to najciężej chorzy pacjenci, którzy wymagali np. kosztownych terapii lekowych. Na leczenie tylko 100 „najdroższych” pacjentów NFZ przeznaczył 357 mln złotych w 2024 roku, czyli o 43 mln zł więcej niż w 2023 roku.

- W latach 2020-2024 było 756 tys. pacjentów, których terapia kosztowała 100 tysięcy złotych lub więcej. W tym okresie, koszty leczenia tych pacjentów, stanowiły aż 31,5% wydatków NFZ. Z kolei pacjenci, których leczenie pochłonęło ponad ćwierć miliona złotych, odpowiadają za 14,4% wydatków NFZ. Ponad 47 mld zł przeznaczamy na świadczenia dla – uwaga – 1% populacji (mieszkańców Polski) - podkreśla Filip Urbański.

Kto najczęściej korzysta z leczenia?

Analitycy NFZ porównali też wiek i płeć pacjentów z kosztami ich leczenia. Z danych wynika, że najwięcej średnio kosztuje leczenie pacjentów z grupy 75-79 lat. 

Średnia wartość refundacji leczenia mężczyzn jest nieznacznie wyższa niż kobiet, odpowiednio ponad 5,3 tys. zł i niemal 5,1 tys. zł. W grupie wiekowej 75-79 lat wartości te wynoszą odpowiednio: 13,63 tys. zł oraz 10,58 tys. zł.

A jak wyglądał 2025 rok na Podkarpaciu?

Podkarpacki NFZ dysponował w ubiegłym roku budżetem o wartości ponad 11 mld zł. Pięć grup z największymi fakturami, które otrzymał Podkarpacki NFZ:

• Leczenie szpitale: 5 078 349 689,93 zł
• Podstawowa Opieka Zdrowotna: 1 183 711 689,81 zł
• Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna: 986 027 756,47 zł
• Rehabilitacja Lecznicza: 585 440 866,19 zł
• Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień: 418 225 898,48

Leczenie szpitale to koszt ponad 5 mld zł – kwota tak duża, że trudna do wyobrażenia w praktyce. Co można kupić za 5 mld zł?

• 100 000 mieszkań. Zakładając mieszkanie o wartości 500 tys. zł, można kupić całe osiedla dla kilkuset tysięcy ludzi.
• Ponad 2500 najdroższych Rolls-Royce'ów. Przyjmując cenę za egzemplarz specjalnych edycji na około 2 mln zł, za 5 mld zł można kupić flotę, która zakorkowałaby niejedno miasto.

- Warto wiedzieć, że rok 2025 nie jest jeszcze w pełni zakończony, a podane wartości ulegają jeszcze zwiększeniom - zaznacza Rafał Śliż, rzecznik prasowy Podkarpackiego NFZ.

Przykładowe świadczenia, ale konkretne liczby i kwoty

Podkarpacki NFZ wybrał kilka przykładów, które pokazują ilu pacjentów na Podkarpaciu korzysta z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia i ile Podkarpacki NFZ przeznacza na to leczenie:

• Z poradni okulistycznych skorzystało 225 619 pacjentów, koszt wizyt i drobnych zabiegów to 85 045 153,28 zł
• 197 650 pacjentów wymagało wizyty w poradniach chirurgii urazowo-ortopedycznych, a koszt ty wizyt to 85 826 351,79 zł
• Poradnie chirurgii urazowo-ortopedycznej dla dzieci przyjęły 16 238 małych pacjentów, koszt wizyt to 6 928 189,52 zł
• Poradnie alergologiczne dla dzieci miały 12 501 pacjentów, koszt tych wizyt to 5 763 666,03 zł
• Poradnie neurologiczne to 173 352 pacjentów, koszt to 61 869 223,67 zł
• Wykonano 89 451 badań tomografii komputerowej, których koszt to 62 756 621,95 zł
• W przypadku rezonansu magnetycznego, wykonano 135 519 badań, za które Podkarpacki NFZ zapłacił 121 008 755,55 zł
• Z usunięcia zaćmy skorzystało 14 820, koszt operacji to 54 670 769,16 zł
• Gabinety fizjoterapii ambulatoryjnej przyjęły 199 959 pacjentów, koszt wszystkich zabiegów to aż 266 891 914,79 zł
• Z poradni ogólnostomatologicznych skorzystało 254 261, łączny koszt wizyt i zabiegów to 146 855 938,84 zł