Biegunka u dziecka – kiedy można leczyć ją w domu, a kiedy należy pilnie jechać do lekarza?

Biegunka u dzieci to powszechna dolegliwość, najczęściej związana z infekcjami wirusowymi, zmianą diety lub stresem. Choć zazwyczaj nie jest groźna i ustępuje w ciągu kilku dni, w niektórych przypadkach może prowadzić do odwodnienia i wymagać pomocy lekarza. Kluczowe jest, by umieć rozpoznać, kiedy można spokojnie leczyć dziecko w domu, a kiedy konieczna jest pilna konsultacja lub wyjazd do szpitala.

Leczenie w domu – kiedy jest bezpieczne?

Większość łagodnych biegunek można skutecznie opanować w warunkach domowych. W szczególności, jeśli dziecko:

• wykazuje dobre samopoczucie, mimo częstych wypróżnień,
• nie wymiotuje lub wymioty pojawiają się sporadycznie,
• pije i oddaje mocz regularnie (przynajmniej raz na 6–8 godzin),
• nie gorączkuje,
• w stolcu nie ma krwi ani śluzu.

W takich przypadkach można rozpocząć leczenie w domu, skupiając się przede wszystkim na nawadnianiu dziecka (najlepiej doustnymi płynami z elektrolitami), stosowaniu preparatów osłaniających i adsorpcyjnych, a także lekkostrawnej diecie (ryż, sucharki, gotowana marchew, banan). Warto też sięgnąć po probiotyki, które wspierają odbudowę mikroflory jelitowej.

Jak leczyć biegunkę w domu?

Rodzice często pytają, jak powstrzymać biegunkę, choć prawidłowe pytanie brzmi: jak skutecznie leczyć biegunkę? To diametralna różnica, ponieważ leczenie biegunki nie polega wcale na jej wstrzymywaniu. Warto pamiętać, że organizm dziecka w ten sposób oczyszcza się z patogenów. Nie należy jej „blokować” lekami z dodatkiem syntetycznych substancji, np. loperamidem, które hamują pracę jelit. Jeśli nie znamy jej przyczyny – może to tylko wydłużyć infekcję i zwiększyć ryzyko zatrzymania toksyn w organizmie.

Zamiast tego lepiej sięgnąć po preparaty, które usuwają bezpośrednią przyczynę biegunki i wspierają regenerację jelit. Przykładem może być Smecta*, która zawiera diosmektyt – oczyszczoną glinkę naturalnego pochodzenia. Smecta wiąże i eliminuje patogeny, jednocześnie łagodząc podrażnioną błonę śluzową i regulując nadmierną perystaltykę jelit. Co ważne: diosmektyt nie wchłania się z przewodu pokarmowego i jest wydalany w niezmienionej formie. Może być stosowany u dzieci powyżej 2. roku życia, co potwierdza wysoki profil bezpieczeństwa tej substancji.

Kiedy do lekarza z biegunką u dziecka?

Na konsultację z lekarzem nigdy nie jest za wcześnie – jeśli cokolwiek Cię niepokoi, lepiej zasięgnąć porady pediatry, niż ryzykować pogorszenie stanu dziecka. Nawet jeśli okaże się, że wszystko jest w porządku, taka rozmowa daje spokój i pewność, że działasz właściwie. Z lekarzem warto się jednak skonsultować w szczególności gdy:

• biegunka trwa dłużej niż 2–3 dni bez poprawy,
• dziecko ma podwyższoną temperaturę ciała (powyżej 38,5°C),
• pojawiają się wymioty uniemożliwiające nawadnianie,
• stolce zawierają krew lub dużą ilość śluzu,
• dziecko staje się apatyczne, senne, nie ma apetytu i nie chce pić,
• pojawiają się oznaki odwodnienia: suchość w ustach, zapadnięte oczy, brak łez przy płaczu, rzadkie oddawanie moczu.

W takich przypadkach lepiej nie zwlekać – lekarz może zlecić odpowiednie badania, zastosować specjalistyczne leczenie lub skierować dziecko na obserwację, jeśli sytuacja tego wymaga. Dziecko odwadnia się dużo szybciej niż osoba dorosła!

Kiedy udać się z dzieckiem do szpitala?

Niektóre objawy wymagają natychmiastowego kontaktu z placówką medyczną – najlepiej niezwłocznie udać się do szpitala, gdy:

• dziecko ma mniej niż 6 miesięcy i występuje u niego biegunka z wymiotami,
• nie oddaje moczu przez 8–12 godzin,
• ma trudności z utrzymaniem kontaktu, staje się ospałe, reaguje słabo lub wcale,
• występuje bardzo wysoka gorączka (>39°C),
• biegunka pojawiła się w wyniku podróży do krajów o niższym standardzie sanitarnym (możliwość zakażeń pasożytniczych lub bakteryjnych),
• podejrzewasz zatrucie pokarmowe lub kontakt z osobą zakażoną poważną infekcją jelitową (np. rotawirusem, salmonellą).

W takich sytuacjach każda godzina ma znaczenie – szybka reakcja może zapobiec poważnym powikłaniom, w tym odwodnieniu wymagającemu leczenia dożylnego.

*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

SMECTA, Diosmectite, 1 saszetka zawiera 3 g diosmektytuw postaci glinokrzemianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: glukoza, sacharoza. 1 saszetka zawiera 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy. Postać farmaceutyczna: proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Wskazania do stosowania: leczenie ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego oraz ostrej biegunki u dorosłych, leczenie objawowe przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Przeciwwskazania:Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (glukoza jednowodna, sacharynian sodu, aromat pomarańczowy, aromat waniliowy). Podmiot odpowiedzialny: MAYOLY PHARMA FRANCE, 3 Place Renault, 92500 Rueil-Malmaison, Francja, Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez MZ: R/0538 Data ostatniej aktualizacji: maj 2025 r.

Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego