Tajemnice pierwszej dukielskiej świątyni. Archeolodzy zakończyli drugi sezon badań

Badania w Teodorówce prowadził zespół kierowany przez dr. Pawła Kocańdę, dyrektora Muzeum Ziemi Bieckiej, przy współpracy z Muzeum Historycznym – Pałacem w Dukli oraz Instytutem Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Prace finansowane są m.in. z pieniędzy Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. 

Władze gminy Dukla podkreślają, że celem badań jest nie tylko dokładne rozpoznanie struktury świątyni, ale również stworzenie dokumentacji naukowej i wizualizacji kościoła.

Pierwsze wykopaliska na „księżym polu” rozpoczęły się w sierpniu ub. roku. Archeolodzy odsłonili wówczas fundamenty kościoła pw. św. Marcina – pierwszej drewnianej świątyni lokowanej w 1358 roku Dukli. Zespół badawczy zidentyfikował także relikty średniowiecznego klasztoru, fragmenty muru, a także cmentarz z co najmniej 14 pochówkami.

W ubiegłym tygodniu zakończył się drugi sezon badań. 

- Od rozpoczęcia prac na terenie stanowiska odkryto wiele cennych znalezisk. Wśród nich są liczne monety pochodzące z różnych okresów historycznych, fragmenty naczyń oraz około 40 szczątków ludzkich - wylicza Krystyna Boczar-Różewicz, główny specjalista ds. promocji Gminy Dukla.

Dodaje, że archeolodzy nie wykluczają, że znaczna część działki, należącej obecnie do parafii pw. św. Marii Magdaleny w Dukli, stanowiła dawniej cmentarzysko związane z funkcjonowaniem kościoła św. Marcina.

Dr Paweł Kocańda tłumaczy, że archeolodzy podczas prowadzonych od sierpnia prac skupili się na badaniu krypty świątyni, której istnienie potwierdzono już podczas ubiegłorocznego etapu wykopalisk.

- Prawdopodobnie przy budowie murowanego kościoła, przez ówczesnego właściciela Dukli Jerzego Wandalina Mniszcha kryptę wysprzątano, a ewentualne pochówki przeniesiono na istniejący tu cmentarz, ewentualnie do kościoła farnego lub klasztoru OO. Bernardynów, a kryptę zasypano. Znalezione plomby zbożowe na dnie krypty, pochodzące z XIX wieku sugerują, że była jednak użytkowana. Z kryptą z pewnością wiąże się kanał odwadniający, który przypuszczalnie został odkryty podczas budowy klasztoru żeńskiego - opowiada dr Kocańda.

Anna Okoniewska z krośnieńskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków podkreśla, że tegoroczne prace pozwoliły pogłębić wiedzę o historii tego miejsca i zaznacza, że są niezbędne dalsze badania, aby ją w pełni poznać. 

- Dzięki badaniom geofizycznym uchwycono przebiegi murów, budynków klasztornych, a także muru otaczającego całe założenie. Miejsce zostało wpisane do rejestru zabytków z uwagi na swoje walory - podsumowuje Anna Okoniewska.

Gmina Dukla przekazuje, że wszystkie instytucje biorące udział w dotychczasowych pracach wyrażają gotowość do ich kontynuacji. Dodaje, że wyraził ją również ks. Stanisław Siuzdak, proboszcz parafii pw. św. Marii Magdaleny w Dukli.